Skip to main content
فهرست مقالات

التحلیل الموسیقی لآی القرآن الکریم (الجزء الثلاثون أنموذجا)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (16 صفحه - از 59 تا 74)

کلیدواژه ها : القرآن ،الموسیقی ،الجزء الثلاثون

کلید واژه های ماشینی : قرآن ،موسیقی ،القرآن ،طالقانی ،معانی ،آهنگ ،قطب ،آوایی ،نظم ،زبان ،اعجاز ،وزن ،کتاب ،القرآن الکریم ،زبان قرآن ،کلام ،تصویر ،حس ،فواصل ،زیبا ،داستان ،معانی القرآن ،کتاب اعجاز بیانی قرآن ،کتبت فی البحث ،ذهن ،سید قطب ،هماهنگ ،نظم و موسیقی ،کتاب ابوعبیدة ،الفاظ زیبا و معانی بلند

یعتبر کتاب ابوعبیدة «مجاز القرآن» من اولی الآثار التی کتبت فی البحث و الدفاع عن أسلوب القرآن و أدبه ویلی ذلک کتابا معانی القرآن و تأویل مشکل القرآن للفراء و ابن‌قتیبة علی التوالی و ذلک فی القرن الأول و بدایات القرن الرابع الهجریین، و قد لفت کل من هذه الکتب الثلاثة انظار القراء الی ما فی القرآن من نظم و موسیقی و کنایات و أستعارات وما الی ذلک ... و کان البناء اللغوی الجمیل للقرآن بخصائصه منذ القرن الثانی علی أقل تقدیر یوصف بتعابیر مختلفة منها النظم. و فی القرون التالیة ظهرت آراء و نظریات اکثر رجحانا وجدة حول استخدام السجع فی القرآن و الفواصل القرآنیه و أثر استخدام الکنایات و الأستعارات و غیرذلک، کان من ضمن أصحابها أفراد کعبد القاهر الجرجانی فی القرنین الخامس و السادس الهجریین. و فی العصر الحاضر أبدی کل من سید قطب و زغلول و محمد عبده و الطالقانی و بازرجان و غیرهم نظریات حدیثة فی مجالی التحدید و التمثیل عن طریق التخیل و التجسید أشار کل منها بنحو الی العلاقة الوثیقة القائمة بین الأصوات و المعانی الخاصة بالکمات و العبارات. و تشتمل هذه المقالة علی الجمع بین هذه النظریات و الأراء، و علی النحو الأعم الموسیقی الظاهرة و الباطنة الناجمة عن الربط بین الصوت و المعنی.

خلاصه ماشینی:

"الفاظ و حروف قرآن به گونه‌ای است که نمی‌توان هیچ یک از آن‌ها را برداشت و به دلیلی جایگزین کرد، به‌طوری که در معانی تغییری به‌وجود نیاید، بلکه هر صدا و حرکت و کشیدگی آوایی در قرآن چنین اعجاز بیانی را دارا نیست (بنت‌الشاطی 1391: 265) و موسیقی و تأثیر کلام تنها در عبارات منسجم و هماهنگ مخفی شده است. قرآن کریم با عبارات کوتاه معانی بلندی در بردارد که در اعماق دل آدمی نفوذ می‌کند و روح را سرشار از اعجاب و حیرت می‌سازد و افکار و عقول را در برابر خود به تعظیم وا می‌دارد و با تکرار مطالعه آن، معانی و مفاهیم تازه‌ای در هر بار برای خواننده حاصل می‌شود و زیبایی الفاظ و جمله‌های دل‌انگیزش در قالب معانی پر مغز، گواهی می‌دهد که از مبدئی مافوق افکار انسانی سرچشمه گرفته است، ولی در کلام دانشمندان بشر تا این پایه کیفیت رسایی الفاظ و تمامی معانی و تناسب بین اجزاء کلام و مفاهیم آن وجود ندارد (بیگلری، بی. النتیجة‌ قرآن با تألیف عبارات و گزینش واژه‌ها و انسجام دادن به مجموع آن‌ها، به قسمی که سخن به کمال فصاحت خود برسد، و موسیقی حاصله از انتخاب کلمات و نحوه ترتیب دادن آن‌ها به طرزی خاص که در همه جای قرآن چشمگیر باشد و ارتباط اسلوب قرآنی و موسیقی کلام با مقتضای کلام و مقصود و جو خاص هر موضوع و تناسب و تسلسل معنوی میان قرآن و نحوه انتقال از غرضی به غرض دیگر به شدت در جان‌ها اثر می‌گذارد و در حقیقت نوعی دیگر از اعجاز را به ما می‌نمایاند که همان اعجاز بیانی است که بشر را از خلق چنین اثری عاجز کرده است؛ اعجازی که در پس آن هدایت و کمال انسانی قرار دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.