Skip to main content
فهرست مقالات

حکمیت در دوران نخستین اسلامی

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1381 - شماره 8 و 9 (14 صفحه - از 42 تا 55)

کلید واژه های ماشینی : حکمیت ،جاهلی ،پیامبر اسلام ،احکام الهی ،الهی ،حکمیت در عربستان جاهلی ،دوران جاهلی ،خداوند ،صدور حکم ،حل و فصل ،کتاب خدا ،عرب جاهلی ،حکمیت در عربستان ،انتخاب داور ،صلاحیتی حکمیت ،کتاب الهی حکم ،دوران حکومت ،گسترة صلاحیتی حکمیت ،کتاب الهی ،حل و فصل منازعات ،حکم خدا ،خدای عزوجل ،نامه حکمیت ،ضمانت اجرای حکم ،استفاده از حکمیت ،الهی بودن ،خداوند متعال ،خدا حکم ،امام علی ،اجرای حکم

حکمیت، ‌سنتی از دوران جاهلی و شیوه غالب در رسیدگی و حل وفصل منازعات بود. این عرف جاهلی مورد تأیید و در مواردی توصیه اسلام قرار گرفت و در عین حال به لحاظ ماهوی دستخوش تغییراتی جدی گردید که این امر تأثیراتی نیز بر شکل و چگونگی آن بر جای گذارد. لزوم الهی بودن ماهیت و محتوای حکمیت که در قالب صدور حکمی بر مبنای احکام الهی متجلی می شد، مهمترین تأکید اسلام در خصوص داوری بود. این تأکید در انتخاب شخص داور و نیز ضمانت اجرای حکم صادره بسیار تأثیر گذارد و در کنار شکل گیری حکومت مرکزی زمینه و بستر لازم را برای ظهور و رواج «قضاء» فراهم آورد. گرچه در این دوران، ‌گسترة صلاحیتی حکمیت با هیچ مانعی روبرو نگردید اما در طول زمان و با نهادینه شدن شأن و منزلت حکومت مرکزی، حکمیت به مراتب جایگاهی نازلتر از گذشته یافت تا آنجا که حتی در پایان این دوران،‌ لااقل در برخی زمینه ها موردانکار واقع گردید. اما در هرحال این عرف و سنت عهد جاهلی با محتوایی الهی موردتأیید قرار گرفت و به بقاء خود تداوم بخشید.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.