Skip to main content
فهرست مقالات

مردی در طوفان

نویسنده:

(5 صفحه - از 3 تا 7)

خلاصه ماشینی:

"وانگهی، از ده‌ها و صدها سند و مدرک ( که به برخی از آنها، در قسمت‌های مختلف از همین کتاب اشاره کرده‌ایم) که بگذریم، باز جای این سوال باقی می ماند که: اصولا آن همه «حساسیت» استعمارگران، بالاخص استعمار کهنه کار و مسلط بریتانیای آن روز، نسبت به شیخ فضل اله و اصل پیشنهادی او (اصل 2 متمم قانون اساسی) که در اسناد سفارت منعکس است ـ چه علتی داشت؟ به راستی چه علتی داشت که کارگزاران سیاست انگلیس در ایران، در ماه‌های آخر حیات شیخ، و اوج درگیری او با مشروطه چیان، در مذاکره با همتای روسی خویش از «نفوذ بسیار زهرآگین» شیخ سخن گفته و اصرار داشتند دولتین عاقد قرارداد 1907 (تجزیه ایران) به محمدعلی شاه فشار آورند که شیخ را از پایتخت به نقطه‌ای دور تبعید کند؟ چه علتی داشت که سفیر وقت انگلیس در ایران ـ سرجرج بارکلی ـ پس از اعدام شیخ فضل اله خطاب به وزیر خارجه دولت متبوعش نوشت: «شیخ فضل‌اله برای مملکت خود خطر بزرگی [!] بود، خوب شد[!] که ایران او را از میان برداشت!» یا چه علتی داشت که «هوپر هاریس» آمریکایی، در سخنانی که قبلا از او نقل شد، «اصل دوم [متمم] قانون اساسی ایران» (پیشنهادشده از سوی شیخ) را برای امریکاییان که برای پیشبرد اغراض سیاسی و مذهبی خویش در ایران «مجبور بوده اند از آزادی‌هایشان با توجه ویژه ای مراقبت کنند»، «بسیار زشت» خواند و هشدار داد که: «هیچ چیز خطرناک‌تر از برقراری یک هیات پنج نفری [از علما[ نیست که به جای نمایندگی از سوی مردم و دیوان عالی کشور، از سوی سلسله مراتب روحانیت نمایندگی کرده درباره قانونی بودن مطالب [و مصوبات مجلس شورا [تصمیم بگیرند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.