Skip to main content
فهرست مقالات

منطق مقیم و مسافر: حکومت قدرت و مقدور در رساله مکالمات مقیم و مسافر حاج آقا نورالله اصفهانی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : مشروطه ،مسافر ،تاریخ نهضت حاج‌آقانورالله اصفهانی ،استبداد ،اسلام ،حاج‌آقانورالله ،سیاسی ،حاج‌آقانورالله اصفهانی ،حکومت ،مشروطیت ،مشروطه‌خواهی ،پادشاه ،مشروعه ،رساله مکالمات مقیم ،مسافر حاج‌آقا نورالله اصفهانی ،ــ ،اندیشه ،مقیم ،مشروطه مشروعه ،نورالله اصفهانی ،قوانین ،احکام ،مکالمات مقیم و مسافر ،موسی نجفی ،دینی ،نقد ،اندیشه سیاسی و تاریخ ،شرع ،مجلس ،شریعت

خلاصه ماشینی:

"[20] حاج‌آقانورالله با نگاهی ویژه به مشروطه، معتقد است که مشروطه نه‌تنها مساله‌ای جدید و حادث نیست، بلکه اصول اصلی مشروطه در دیگر کشورها نیز درواقع از اسلام برخاسته و مشروطه‌خواهی همان اسلام‌خواهی است؛ و لذا ضرورتی به افزودن قید «مشروعه» نمی‌ماند؛ گذشته‌ازآن‌که چون نظام سیاسی حاکم، قابلیت مشروعه‌شدن را ندارد، این شعار به‌خودی‌خود فاقد جایگاه است. »[21] بااین‌حال، آیا حاج‌آقانورالله به مباحث و اتفاقات پیرامونی که به اسم مشروطه‌خواهی اتفاق می‌افتاد و به‌طورقطع با دین و احکام اسلامی منافات داشت، توجه نداشت، یا نه بلکه او درواقع باتوجه به این مسائل بود که نظریات خود را سامان می‌داد؟ ظاهر مباحث مقیم و مسافر، فرض دوم را تایید می‌کند؛ چراکه وی معتقد است، مشروطه در زمان حاضر، روش کارآمدی برای اجرای احکام الهی است و اصولا امکان دارد در این روش نیز کسانی باشند که اصول مشروطه را زیر پا گذارند. »[22] حاج‌آقانورالله می‌کوشد مخالفان مشروطه را در یک جبهه نبیند؛ ازاین‌رو ابتدا مطرح می‌کند که علت مخالفت با مشروطه شاید بی‌اطلاعی از اصول و قوانین مشروطه باشد؛ هرچند در جای دیگر، هدف مخالفت با مشروطه را دنیاپرستی قلمداد می‌کند: «اگرچه امید دارم کسانی‌که منکر مشروطه‌اند، علتش ندانستن حقیقت آن باشد، ولی شاید بعضی در میان علما[23] باشند که به واسطه این‌که اجرای قانون مشروطیت که مساوات و عدل و تمام مطابق با احکام خدا است چون می‌بینند منافات با شئونات و دنیاپرستی آنها [دارد]، چشم‌پوشی از حق می‌نمایند و به مصداق اذا فسد العالم فسدالعالم، عالم را پر از فتنه و فساد نمایند و به اسم اسلام‌خواهی، اسلام را بر باد دهند، و از راه شریعت‌پرستی، شریعت را از بین ببرند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.