Skip to main content
فهرست مقالات

منطق مقیم و مسافر: حکومت قدرت و مقدور در رساله مکالمات مقیم و مسافر حاج آقا نورالله اصفهانی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : مشروطه، مسافر، تاریخ نهضت حاج‌آقانورالله اصفهانی، استبداد، اسلام، حاج‌آقانورالله، سیاسی، حاج‌آقانورالله اصفهانی، حکومت، مشروطیت

خلاصه ماشینی:

"[20] حاج‌آقانورالله با نگاهی ویژه به مشروطه، معتقد است که مشروطه نه‌تنها مساله‌ای جدید و حادث نیست، بلکه اصول اصلی مشروطه در دیگر کشورها نیز درواقع از اسلام برخاسته و مشروطه‌خواهی همان اسلام‌خواهی است؛ و لذا ضرورتی به افزودن قید «مشروعه» نمی‌ماند؛ گذشته‌ازآن‌که چون نظام سیاسی حاکم، قابلیت مشروعه‌شدن را ندارد، این شعار به‌خودی‌خود فاقد جایگاه است. »[21] بااین‌حال، آیا حاج‌آقانورالله به مباحث و اتفاقات پیرامونی که به اسم مشروطه‌خواهی اتفاق می‌افتاد و به‌طورقطع با دین و احکام اسلامی منافات داشت، توجه نداشت، یا نه بلکه او درواقع باتوجه به این مسائل بود که نظریات خود را سامان می‌داد؟ ظاهر مباحث مقیم و مسافر، فرض دوم را تایید می‌کند؛ چراکه وی معتقد است، مشروطه در زمان حاضر، روش کارآمدی برای اجرای احکام الهی است و اصولا امکان دارد در این روش نیز کسانی باشند که اصول مشروطه را زیر پا گذارند. »[22] حاج‌آقانورالله می‌کوشد مخالفان مشروطه را در یک جبهه نبیند؛ ازاین‌رو ابتدا مطرح می‌کند که علت مخالفت با مشروطه شاید بی‌اطلاعی از اصول و قوانین مشروطه باشد؛ هرچند در جای دیگر، هدف مخالفت با مشروطه را دنیاپرستی قلمداد می‌کند: «اگرچه امید دارم کسانی‌که منکر مشروطه‌اند، علتش ندانستن حقیقت آن باشد، ولی شاید بعضی در میان علما[23] باشند که به واسطه این‌که اجرای قانون مشروطیت که مساوات و عدل و تمام مطابق با احکام خدا است چون می‌بینند منافات با شئونات و دنیاپرستی آنها [دارد]، چشم‌پوشی از حق می‌نمایند و به مصداق اذا فسد العالم فسدالعالم، عالم را پر از فتنه و فساد نمایند و به اسم اسلام‌خواهی، اسلام را بر باد دهند، و از راه شریعت‌پرستی، شریعت را از بین ببرند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.