Skip to main content
فهرست مقالات

شیوه های تصویرسازی کارگزاران اجتماعی در گفتمان فارسی: تحلیلی توجیهی گفتمان با عنایت به مؤلفه های جامعه شناختی- معنایی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (34 صفحه - از 1 تا 34)

کلیدواژه ها : گفتمان ،تحلیل گفتمان ،تظاهرات زبانشناختی ،مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی ،تحلیل توجیهی ،شیوه‌های تصویرسازی و ساختارهای گفتمان مدار

کلید واژه های ماشینی : شیوه‌های تصویرسازی کارگزاران اجتماعی ،کارگزاران اجتماعی در گفتمان ،تصویرسازی کارگزاران اجتماعی ،کارگزاران اجتماعی ،مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی ،تظاهرات زبانشناختی ،ون لیوون ،تصویرسازی کارگزاران ،مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ،عنایت به مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ،معنایی ،جامعه‌شناختی ،شیوه‌های تصویرسازی ،افغانی ،کارگزاران اجتماعی در تصویرسازی ،مقایسه با تظاهرات زبانشناختی ،زبانشناختی ،کودکان بی‌هویت ،کارکردهای اجتماعی ،جملة ،تحلیل گفتمان ،توجیهی گفتمان ،تحلیل متن ،تحلیل توجیهی گفتمان ،مؤلفه‌های زبانشناختی ،معنایی گفتمان ،اشاره به کارگزاران اجتماعی ،بی‌هویت ،دولت ایران ،تصویرسازی می‌شوند

تحلیل توجیهی گفتمان در پی تعبیه ساز و کار مناسبی است برای کشف، بررسی و تبیین و توجیه ارتباطی که از انتخاب و یا عدم انتخاب مؤلفه‌ها و ساختارهای گفتمان مدار نشئت می‌گیرد. به کارگیری یا عدم به کارگیری این مؤلفه‌ها در متن باعث می‌شود که برداشتهای متفاوتی از گفته بشود، مطلبی پوشیده شود و یا صراحت بیشتری پیدا کند. بیشتر تحلیل گران توجیهی گفتمان، مبنای تجزیه و تحلیل متون را برپایه تظاهرات زبانشناختی (شیوه‌های عرض داشت زبانی) بنا نهاده اند در حالی که تئیون ون لیوون (1996) معتقد است که مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی گفتمان، شناختی عمیق‌تر و جامع‌تر از متن ارائه می‌دهند. به عبارت دیگر، در تحلیل متن ابتدا باید مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی را مشخص ساخت، سپس به تحلیل مؤلفه‌های زبانشناختی در گفته یا متن پرداخت. بنابراین مقالة حاضر کوششی برای تعریف و تبیین شیوه‌های تصویرسازی کارگزاران اجتماعی در گفتمان فارسی تلقی می‌شود. بدین منظور با عنایت به مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی و براساس چارچوب پیشنهادی تئیون لیوون، متنی به زبان فارسی (برگرفته از روزنامة ایران، روزنامة پرتیراژ میانه‌رو) تجزیه و تحلیل شده است. نتایج به دست آمده نشــان می‌دهد که در متون فارسی، مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی مانند حذف، کتمان، پس زمینه‌سازی، ذکر، فعال‌نمایی و منفعل‌نمایی، عینی‌سازی و ذهنی‌سازی و غیره قابل تبیین و کشف است و این مؤلفه‌ها در مقایسه با تظاهرات زبانشناختی تصـویر واضح‌تری از متن در مقایسه با تظاهرات زبانشناختی ارائــه می‌دهند.

خلاصه ماشینی:

"اکثر تحلیل گران توجیهی گفتمان، توجه اصلی خود را در این کار به تظاهرات زبانشناختی (linguistic realization) این مؤلفه‌ها و ساختارها یعنی شیوه‌های عــرضه داشت زبانی آنها معطوف مـی‌کنند؛ اما تئــوون لیوون (1966) در مقالة خود « تصویرسازی کارگزاران اجتماعی» با ارائة فهرستی از شیوه‌های بازنمایی یا به اصطلاح « تصویرسازی » (representation) کارگزاران اجتماعی (social actors) و تعریف و تبیین هــریک از این شیوه‌ها چنین استدلال می‌کند که مطالعة مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی گفتمان، شناختی به مراتب عمیق‌تر و جامع‌تر از متــن به دست می‌دهد تا بــررسی مؤلفه‌های زبان‌شناختی آن به تنهایی (مثلا اسم بری به جای اسمی‌سازی)1 به زعم وی کارآیی این مؤلفه‌ها در نشان دادن لایه‌های متفاوت گفتمان به ویژه لایه‌های زیرین بیشتر است. بدین ترتیب مقالة حاضر کوششی است برای تعریف و تبیین شیوه‌های اصلی تصویرسازی کارگزاران اجتمــاعی در گفتمان فارسی براساس چــارچوب پیشنهادی ون لیوون: زبان فارسی چه امکانـــات و اختیاراتی برای اشاره کردن به افراد جامعه یا به اصطـــلاح «کارگزارن اجتماعی» دارد؟ به علاوه متنی بــه زبان فارسی با عنایت به مؤلفه‌های جامعه‌شناختی ـ معنایی به شیوة تحلیل توجیهی گفتمان در زیر تجزیه و تحلیل شده است تا برای هریک از این شیوه‌ها، عملا مثالهای متعددی نیز در دسترس خوانندگان قرار گیرد. در متن « وطن این بچه‌ها کجاست؟» در تصویرسازی کودکان بی‌هویت و به طور کلی مهاجران افغانی از شیوة «جنس نگری» استفاده شده تا بدین ترتیب به نحوی نمادین از حیطة تجارب بلافصل خوانندگان مقاله کنار گذاشته شوند و به جای اینکه با این کارگزاران اجتماعی به مانند اشخاصی رفتار کنیم که «ما» در زندگی روزمره با آنها سروکار داریم برعکس برای «ما» به مانند «آنها»یی بیگانه باشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.