Skip to main content
فهرست مقالات

مفعول مطلق در زبان فارسی (تحقیقی در حاشیه دستور تاریخی)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (8 صفحه - از 95 تا 102)

کلیدواژه ها :

مفعول مطلق ،سابقه تاریخی ،زبانها ایرانی ،زبان عربی‌

کلید واژه های ماشینی : مفعول مطلق در زبان فارسی، زبان فارسی، کاربرد مفعول مطلق در زبان، متون باستانی زبانهای ایرانی، دستور، زبان فارسی تحت تأثیر نحو، دستور نویسان زبان فارسی، کاربرد، حالت نحوی زبانهای هند‌و‌ایرانی، فعل

دستور نویسان زبان فارسی متفق القول‌اند که کاربرد مفعول مطلق در زبان‌ فارسی تحت تأثیر نحو زبان عربی پدید آمده است.در مقالهء حاضر نگارنده‌ کوشیده است تا با ارائه شواهدی از متون باستانی زبانهای ایرانی نشان دهد که‌ رأی دستورنویسان در این مورد صائب نیست و این حالت دستوری نه تنها یکی‌ از حالتهای رایج نحوی در زبان پارسی است،بلکه چنان که قراین موجود نشان‌ می‌دهد،سابقهء کاربرد آن به دورهء هند و ایرانی می‌رسد و نتیجتا کاربرد آن در زبان فارسی بازماندهء همین حالت نحوی زبانهای هند و ایرانی است.

خلاصه ماشینی:

"واژه‌های کلیدی: مفعول مطلق،سابقه تاریخی،زبانها ایرانی،زبان عربی‌ به هنگام بررسی متون ادبی کهن فارسی،در بافت جملات گاه کلماتی را مشاهده‌ می‌کنیم که نقش دستوری آنها با حالت نحوی مفعول مطلق در زبان عربی مطابقت می‌کند؛ به عبارت دیگر،این قبیل کلمات در زبان فارسی نیز همانند مفعول مطلق عربی معنی فعلی‌ (*)-استادیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه تبریز را که از آن مشتق‌اند،مؤکد می‌سازند و یا برای بیان نوع آن فعل به کار می‌روند؛مثال از نظم فارسی: بلرزیدی زمین؛لرزیدنی سخت‌ که کوه اندر فتادی زو به گردن (منوچهری) بجنبید؛جنبیدنی با شکوه‌ چو از زلزله کالبدهای کوه (نظامی) گفتمش؛گفتنی که بپسندند نه که خود زیر کان بدان خندند (نظامی) نگه کرد رنجیده در من فقیه‌ نگه کردن عالم اندر سفیه (سعدی) مثال از نثر پارسی(قصص قرآن مجید): «حق تعالی..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.