Skip to main content
فهرست مقالات

سیستم قضایی خصوصی به روش قاضی تحکیم از منظر فقه شیعه

نویسنده:

علمی-پژوهشی (24 صفحه - از 121 تا 144)

کلیدواژه ها : قاضی منصوب ،<P>خصوصی سازی قضاوت ،قاضی تحکیم ،عصر حضور ،عصر غیبت</P>

کلید واژه های ماشینی : قاضی تحکیم ،قضایی ،اصحاب دعوا ،قضاوت ،دعوا ،قاضی منصوب ،اجتهاد ،عصر غیبت ،مشروعیت قاضی تحکیم ،قاضی تحکیم در دوران غیبت ،روایت ،حکم ،شهید ثانی ،اسلامی ،فقیهان شیعه مشروعیت قاضی تحکیم ،قاضی تحکیم در عصر غیبت ،امام ،قم ،نجفی ،روش قاضی تحکیم ،حدیث ،نکـ ،حق ،حکم قاضی برگزیدهء اصحاب دعوا ،قضاوت منصوبند و قاضی ،دعاوی استفاده از قاضی تحکیم ،قضاوت قاضی تحکیم ،قاضی تحکیم از منظر فقه ،شرط ،فقیهان شیعه قاضی تحکیم

&lt;P&gt;در نظام قضایی اسلامی برای حل و فصل سریع،عادلانه و فارغ از تمرکزگرایی‌ دعاوی استفاده از قاضی تحکیم پیش‌بینی شده که به تعبیری به معنای خصوصی کردن‌ قضاوت است.بر این اساس اصحاب دعوا می‌توانند خارج از نظام قضایی متمرکز حکومتی،فرد واجد شرایط را برگزینند و فصل خصومت را از این طریق پی‌گیری کنند. مشهور فقیهان شیعه،قاضی تحکیم را پذیرفته‌اند ولی بسیاری از آنان فرض وجود آن را در عصر غیبت منکرند زیرا به نظر آنان در این عصر،همهء فقها برای قضاوت منصوبند و قاضی واجد شرایط غیر منصوب وجود ندارد تا به عنوان تحکیم برگزیده شود. در این‌ نوشتار برای حل اشکال یادشده،نظریه‌های گوناگونی مطرح شده و با بررسی اقوال و دلایل،مشروعیت قاضی تحکیم در دوران غیبت در محدوده حق مردم اثبات گردیده‌ است.بنابراین،خصوصی کردن قضاوت به روش قاضی تحکیم،از منظر فقه شیعه قابل‌ قبول خواهد بود.&lt;/P&gt;

خلاصه ماشینی:

"علاوه بر این،برخی گفته اند آیاتی که‌ دلالت بر وجوب برپا داشتن قسط و عدل دارند مشروعین قاضی تحکیم را نیز اثبات‌ می‌کنند(نجفی،52/04؛موسوی اردبیلی،901)و برخی نیز به آیهء شریفهء و من لم‌ یحکم بما انزل الله فاولئک هم الکافرون (مائده44/)و مانند آن استناد کرده‌اند (عاملی،4/02؛فاضل هندی،همانجا؛نجفی،همانجا؛محمدی گیلانی،84)،زیرا در این آیه و نظایر آن تهدید شده که هرکس برطبق موازین الهی حکم نکند کافر و فاسق‌ است بنابراین هنگامی که اصحاب دعوا از شخص ثالث تقاضای حکمیت می‌کنند چنانچه او نپذیرد مشمول تهدید آیه کریمه خواهد بود،پس بر او واجب است که‌ حکمیت را بپذیرد و میان طرفین دعوا به حق داوری کند و در نتیجه داوری او نافذ خواهد بود. ب-روایات از روایات نیز برای اثبات مشروعین قاضی تحکیم استفاده شده است که از میان آنها به ذکر چهار نمونه اکتفا می‌کنیم: 1-روایت ابو خدیجه: قال ابو عبد الله جعفر بن محمد الصادق (ع):«ایاکم ان یحاکم بعضکم بعضا الی أهل‌ الجور و لکن انظروا الی رجل منکم یعلم شیئا من قضایانا فاجعلوه بینکم فانی قد جعلته‌ قاضیا فتحاکموا الیه»(حر عاملی،4/81):امام صادق(ع)فرمود:مبادا یکی از شما دیگری را نزد اهل جور به محاکمه ببرد بلکه بنگرید به مردی از میان خودتان که پاره‌ای‌ از احکام ما را می‌داند پس او را میان خود قاضی قرار دهید و من نیز او را قاضی قرار داده‌ام پس برای محاکمه به نزد وی بروید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.