Skip to main content
فهرست مقالات

جبر و اختیار در قلمرو وحی و خرد(1)

نویسنده:

(23 صفحه - از 39 تا 61)

کلید واژه های ماشینی : جبر، اختیار، انسان، جبر و اختیار، خدا، تفویض، قدر، تقدیر، احادیث، مکتب

خلاصه ماشینی:

"لا جبر و لا تفویض بل امریین الامرین (به تصویر صفحه مراجعه شود) جبر و اختیار در قلمرو وحی و خرد1 جعفر سبحانی‌ مسأله آزادی و یا مجبور بودن انسان از مسائل دیرینه‌ای است که در تمام تمدنا به‌ صورت یک مسألهء شاخص و بارز مطرح بوده و علاقهء نوع انسانها هر چند تفکرات فلسفی ممتد و عمیقی نداشتند،به سوی آن کشیده شده است،و-لذا-مسأله سرنوشت در قصه‌ها و داستانهای کهن نقش فعالی دارد،و شعراء و سرایندگان از آن به عنوان یک عامل مرموز و ناپیدا بهره می‌گیرند،طبعا مسأله‌ای که از چنین ویژگی برخوردار است،نمی‌تواند از آن تمدن خاصی‌ باشد. هر چند بر گروهی از پیشگامان اختیار و پرچمداران مخالفت با جبر،در عصر خود و پس از درگذشت،بر چسب انکار قضاء و قدر یا وانهادگی انسان به خود زدند ولی با توجه به‌ اینکه طرفداران جبر،همه نوع وسیله تبلیغ در اختیار داشتند و به خاطر دوری از تقوا،از نثار تهمت خودداری نمی‌کردند،می‌توان گفت این گروه به خاطر پافشاری در نظریهء اختیار و آزادی‌ انسان7قربانی چنین تهمتها شدند،زیرا بسیار بعید است که در یک محیط اسلامی-در آغاز قرن دوم اسلامی که هنوز مکاتب فلسفی و کلامی به صورت منظم پی‌ریزی نشده بود- گروهی پیدا شوند که منکر اصل قضاء و قدر گردند و یا انسان را موجود وانهادهء به خود و واگذار شده به خویش و بی‌نیاز از خدا در افعال خود،بیندیشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.