Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به بیان و بعضی تألیفات معاصرین در این فن

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : کنایه ،استعاره ،استعاره تمثیلیه ،تمثیل ،بلاغت ،تشبیه ،مشبه ،صفت ،معنی ،تشبیه تمثیل ،استعاره تمثیلی ،تشبیه تمثیل و استعاره تمثیلیه ،قرینه ،اراده ،لفظ ،مشبه‌به ،شعر ،قدما ،شروح ،بیان ،کنایه صفت ،مثال ،مجاز ،کتاب ،موصوف ،جواز اراده معنی اصلی ،اصلی ،مراد ،به‌صورت استعاره تمثیلیه ،ملزوم

خلاصه ماشینی:

"آن یتفق فی صفة من الصفات اختصاص بموصوف معین فتذکر تلک الصفة لیتوصل بها إلی ذلک الموصوف» (شروح/4/248)در این کنایه باید توجه شود که منظور از صفت چنانکه گفته شده، صفت نحوی نیست، گاه ممکن است صفات، جنبه تشبیهی و یا تمثیلی داشته باشد ولی باید هدف از آن عبارت تشبیهی و یا تمثیلی را در نظر داشت مثلا کلمه«گنبد»در:گنبد خضراء که کنایه از آسمان است و بعض دست‌اندرکاران ادب، متوجه حقیقت مطلب نشده، آنرا استعاره پنداشته‌اند، صورت وصفی ندارد بلکه جنبه تمثیلی و تشبیه دارد، اما روشن است که هدف، شیئی گنبدی شکل و سبز(دو صفت)مورد نظرست و چون یک موصوف، بیشتر، این صفت را ندارد(لااقل در عرف یا ذهن گوینده)، پس کنایه ذات از آسمانست این ترکیب لفظی را نمی‌توانیم استعاری مصرحه بگیریم به دلیل اینکه اولا استعاره باید اسم‌ جنس یا در حکم اسم جنس باشد و مدلول آن نیز، اسم جنس است:شیری تیرانداز دیدم، شیر، اسم جنس است و مطلوب، انسان شجاع نیز، جنس است. اولا برخلاف نظر ایشان، کوبیدن آب در هاون، امکان دارد، هر چند غیر متعارف باشد(باید توجه داشت که مراد قدما از امکان اراده معنای اصلی به عنوان وجه مفارق میان مجاز و کنایه، امکان عقلی است نه عرفی، چنانکه در استعاره شیر تیرانداز برای انسان شجاع، عقلا امکان اراده معنی اصلی، وجود ندارد)، ثانیا، این مثال، کنایه صفت است از بیهوده کاری."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.