Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل درباره جیهانی و اثر جغرافیایی او المسالک و الممالک

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : جیهانی، جیهانی و اثر جغرافیایی، جغرافیایی، تاریخ ادب الجغرافی، ابو عبد الله، سامانی، اطلاعات، کتاب جیهانی، کتاب، زمان تألیف کتاب ابن خرداد، تاریخ، بخارا، وزیر، هجری، کتاب ابن خرداد، ابن فقیه کتاب جغرافیای جیهانی، وزارت، تاریخ تألیف کتاب اطلاعات، اسلامی، تألیف، شهرها، تاریخ تولد وفات ابو عبد، کتاب مسالک جیهانی گفتار مقدسی، گردیزی، تاریخ بخارا، کتاب جیهانی استفاده، روایت، کراچکوفسکی، انتصاب ابو عبد الله، عبد الله محمد

خلاصه ماشینی: "2 کراچکوفسکی معتقد است مقدسی درباره دو کتاب ابن خردادبه و جیهانی دچار اشتباه شده است، و در انتقد ااز او می‌نویسد:«مقدمه کتاب او کمی مبالغه‌آمیز است» 3 اما با توجه به زمان تألیف کتاب ابن خردادبه که در فاصله سالهای 250 تا 272 هجری بوده، و کتاب جیهانی که به روایتی قبل از وزارتش در فاصله سالهای 272 تا 280 هجری 4 و به روایت دیگر در مدتی که عنوان وزارت داشته در فاصله سالهای 301 تا 309 هجری نوشته شده، 5 می‌توان گفت که کتاب ابن خردادبه از منابع مهم تألیف او بوده است. از منابع دیگری که بعید نیست مورد استفاده جیهانی قرار گرفته باشد، اثر ابن رسته بنام الاعلاق النفیسه است که اطلاعات فراوانی راجع به جغرافیای ریاضی و بخش معمور زمین و سرزمینهای اسلامی و غیر اسلامی، خصوصا درباره عجایب و شگفتیهای زمین داشته که ظاهرا قسمتی از آنها به نوشته‌های جغرافیایی قرنهای بعد راه یافته است، و به نظر می‌رسد که کتاب جیهانی هم از آن بی‌نصیب نمانده باشد. 3 کراچکوفسکی می‌نویسد:از همین اشارات کوتاه، می‌توان روش کتاب جیهانی را تشخیص داد که گر چه همزان با نخستین اثر مکتب کلاسیک یعنی کتاب بلخی به وجود آمده ولی با آن رابطه‌ای ندارد، پیوند این اثر با جغرافیای ریاضی به دلیل اطلاعات جیهانی به فن نجوم آشکارتر است، زیرا معموره زمین را به هفت اقلیم تقسیم می‌کند، و معموره را از شرق به غرب وصف می‌نماید، که به طور یقین توان گفت که کلمه اقلیم را به معنای کمربند پهنی به کار می‌برد نه به صورت منطقه جغرافیایی که مفهوم کلمه در استعمالات مکتب کلاسیک بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.