Skip to main content
فهرست مقالات

سیر اندیشه معتزله در ابعاد کلامی و علوم قرآنی

نویسنده:

ISC (32 صفحه - از 267 تا 298)

کلید واژه های ماشینی : قرآن، معتزله، متشابهات، نسخ، کلام، معتزلی، عبدالجبار، وجوه اعجاز قرآن، حکم، قاضی عبدالجبار

خلاصه ماشینی: "ولی برخی چون ابوالحسین اصفهانی از مفسران بزرگ وصاحب نام معتزله درقرن پنجم و از معتقدان سرسخت عدم وقوع نسخ درقرآن، با دقت و ظرافت خاص معتزلیان از تمامی آیاتی که قائلین به رخداد نسخ درقرآن استدلال می کنند پاسخ می گوید، از جمله آیه شریفه: (ما ننسخ من آیة او ننسها نأت بخیر منها أو مثلها) بقره /106 هیچ آیه ای را منسوخ یا ترک نمی کنیم مگر این که بهتر از آن یا همانند آن می آوریم. ) واز آیه شریفه (واذا بدلنا آیة مکان آیة والله أعلم بما ینزل) که دلیل دیگر معتقدان به وقوع نسخ در قرآن است، این گونه پاسخ می دهد: (خداوند درآیه : (لایأتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه…) [نه از پیش روی، باطل بدان راه یابد ونه از پس] قرآن را کتابی توصیف کرده که باطل درآن وجود ندارد، بنابراین، چون وجود نسخ درقرآن، لازمه اش این است که حکم منسوخ وباطل شده درقرآن باشد، نمی توان وجود نسخ را پذیرفت. ابوالحسین بصری معتزلی دراین باره می نویسد: نسخ قرآن به قرآن عقلا جایز است وهیچ گونه محذور عقلی برای آن متصور نیست ودرقرآن نیز آیاتی که ناسخ آیات دیگری باشد وجود دارد. جواز به کارگیری عام واراده خاص در قرآن ابوالحسن بصری معتزلی به آیه شریفه(اقتلوا المشرکین)(توبه/5) و (اوتیت من کل شیء)(نمل/23) برای اثبات جواز به کارگیری عام واراده خاص ازآن می گوید: (این دو آیه به خطاب عام آمده، در صورتی که مراد آن خاص است، بنابراین نتیجه می گیریم که به کارگیری عام واراده خاص درقرآن صورت گرفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.