Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل یکی از تمثیلات مثنوی

نویسنده:

ISC (23 صفحه - از 293 تا 315)

کلید واژه های ماشینی : شیر، خرگوش، نخجیران، مولانا، تمثیل، جبر، نفس، داستان، روح، مکر

خلاصه ماشینی: "این است جبر واقعی و علمی و فلسفی که از دیدگاه عامه و در اصطلاح آنان اختیار خوانده میشود،درحالیکه شیوه و طرز فکر آنان که معتقد بترک اسباب و تعطیل قوی و استعدادها و ترک کوشش و استفاده از نیروهای ظاهری و باطنی هستند و در حقیقت با ناموس‌ طبیعت و خلقت و اوامر و فرمانهای عملی و اشارات صریح الهی مخالفت می‌کنند و عمل و عقیدهء خود را«جبر»میخوانند،اختیار بلکه عصیان محسوب میشود: ور اشارتهاش را بینی زنی‌ مرد پنداری و چون بینی زنی البته چون استفاده از اسباب و قوی و استعدادها با وجود لازم بودن کافی نیست و نیل‌ بشر را بهدفها و مقاصد خود تضمین نمیکند و هزاران علت که از حدود درک و تشخیص بشر خارج‌ است در کیفیت بوجود آمدن هر معلولی مؤثر میباشد و طبعا او را یارا و امکان مبارزه با موانع‌ و عللیکه قدرت تشخیص آنها را ندارد نیست باید در عین بذل مجهود و استفاده از اسباب، آنی از توکل و استعانت از خدای بزرگ غافل نباشد: گفت پیغمبر بآواز بلند با توکل زانوی اشتر بیند رمز الکاسب حبیب الله شنو از توکل در سبب غافل مشو(*) مسلم است،مستثنی نبودند و برای رهائی از ستم شیر با وجود اینکه ظاهرا از جبر و تسلیم‌ و رضا دم میزدند،از هیچ جهد و کوششی فروگذار نکردند و کلیهء اسباب و وسائل‌ را بکاربستند و اگر در مناظره با شیر جانب جبر و تسلیم محض را گرفتند روی در دو علت‌ داشت:نخست علت روانشناسی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.