Skip to main content
فهرست مقالات

شورا در حکومت و تقنین (قسمت آخر)

نویسنده:

(13 صفحه - از 80 تا 92)

کلید واژه های ماشینی : فإذا عزمت فتوکل علی، شورا، مشورت، رأی، مشاوران، فإذا عزمت فتوکل علی‌الله، مشاوره، فتوکل علی، حاکم، پیامبر

خلاصه ماشینی:

"اینک به‌دنبال موضوع پیشین این بحث پیش می‌آید که آیا عمل به رأی مشاوران‌ الزامی است یا خیر؟و به عبارت دیگر،هنگامی که مشاوران پس از شور به یک نتیجه‌ رسیده و رأی خود را صادر کردند،آیا برای حاکم اسلامی و به دنبال آن برای مردم،عمل‌ به رأی شورا الزام‌آور بوده و واجب الإتباع است؟و یا آنکه تصمیم نهایی با خود حاکم‌ می‌باشد و تا موقعی که او نظری را-خواه با نظر مشاوران و یا اکثریت آنها موافق باشد یا نباشد-تنفیذ نکند،الزام‌آور نخواهد بود؟دراینجا چند نظریه وجود دارد که به اختصار بررسی می‌شود: نظریه اول این است که رأی مشاوران برای حاکم الزام‌آور است و او حق‌ مخالفت ندارد و در این باره چنین استدلال می‌کنند: إن نتیجة الشوری ملزمة للحاکم و لیست إختیاریة و علیه اتباعها و لو کانت مخالفة لرأیه... اگر بناست رهبر،حق انتخاب اختیار داشته باشد و بتواند برخلاف رأی اکثریت‌ نظر بدهد و همان متبع باشد،دیگر چه فایده‌ای دارد تا او با گروهی مشورت کند؟ نقد و بررسی اولا-در این نظریه به نوعی تناقض برمی‌خوریم؛چون از یک طرف حق تصمیم‌گیری‌ نهایی به حاکم اسلامی داده می‌شود و از سوی دیگر او را ملتزم به موافقت با آراء مشاوران ویا اکثریت آنها می‌کند؛زیرا حق تصمیم‌گیری را به حاکم دادن نیز مستلزم‌ نوعی انتخاب است. بنابراین هیچ رأیی صرفا بدین دلیل که رأی اکثریت است بر دیگر آراء ترجیح‌ نخواهد داشت و آیهء و شاورهم فی الامر نیز بر اینکه حاکم مکلف است مطیع اکثریت اهل‌ شورا باشد،دلالت ندارد و نیز لزوم استشارهء پیامبر-از آن جهت که حاکم اسلامی است‌ و در این آیه بدان تأکید شده-بدین معنا نیست که پیامبر اکرم-ص-پس از مشاوره‌ باید رأی آنها را بپذیرد؛چون آیه بخوبی دلالت می‌کند که تصمیم نهایی با شخص پیامبر است و لذا می‌فرماید:فإذا عزمت فتوکل علی الله."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.