Skip to main content
فهرست مقالات

تأملی دوباره در بحث وجود ذهنی

نویسنده:

(11 صفحه - از 142 تا 152)

کلید واژه های ماشینی : ذهنی ،حکمت متعالیه ،ادراک ،شی‌ء ،ماهیات ،حقیقت ،علم ،ذات ،صدرالمتألهین ،ماهیت ،شناخت ،حکیمان ،نفس ،نظریه ،اثبات ،حصولی ،عین ،بحث وجود ذهنی ،وجود ذهنی ،نهایة الحکمة ،اصحاب حکمت متعالیه ،بیان ،هستی ،بیانهای اصحاب حکمت متعالیه ،معلوم ،ادله ،هستی علمی شی‌ء معلوم ،اصول حکمت متعالیه ،الاسفار الاربعة ،حکمت متعالیه شناسایی واقعیت

خلاصه ماشینی:

"» اگر گفته شود آنچه به ذهن می‌آید نه تنها تطابق ماهوی با اشیای خارجی ندارد، بلکه هیچ نوع حکایتی نیز از آنها ندارد، و درنتیجه رابطه میان موجود ذهنی و موجود خارجی رابطه رمز و صاحب رمز می‌باشد، سخنی که در پاسخ آن گفته می‌شود، بنابر نظر علامه طباطبایی، این است که: «اگر همه علوم و ادراکات ما خطا بوده و هیچ کشفی از خارج نداشته باشند، سفسطه لازم می‌آید و به تناقض منجر می‌شود. هفتم: صدرالمتألهین در جایی از اسفار ادعا می‌کند که اگر ادله وجود ذهنی تمام باشد، آن ادله قسمت دوم مدعای حکیمان را نیز اثبات خواهد کرد، یعنی اثبات می‌کند که امور خارجی خودشان یک نحوه وجودی در ذهن پیدا می‌کنند، نه امر دیگری مباین با آنها: «لوتم دلائل الوجود الذهنی لدلت علی ان للمعلومات بانفسها وجودا فی الذهن لا لأمر آخر مباین لها بحقیقتها کالنقوش الکتبیة و الهئیات الصوتیة اذلایقول احد ان کتابة زید واللفظ الدال علیه هما زید بعینه، بخلاف ادراکه و تصوره فانه یجری علیه احکامه و یحمل علیه ذاتیاته و عرضیاته. علامه طباطبایی، بدایة الحکمة، مرحله دوم و نهایة الحکمة، مرحله سوم، ملا هادی سبزواری، شرح المنظومه، المقصدالاول فی الامور العامة، غرر فی‌الوجود ذهنی، صدرالمتألهین، الاسفارالاربعة، ج1، السفرالاول، المنهج الثالث، فصل اول، شایان ذکر است که هرچند صدرالمتألهین در منبع پیش گفته است، به نقل و دفاع و تقریر براهین اثبات وجود ذهنی می‌پردازد و ارکان آن را تشیید می‌کند، اما از برخی عبارتهای او استفاده می‌شود که ادله وجود ذهنی یا دست‌کم برخی از آنها را ناتمام می‌داند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.