Skip to main content
فهرست مقالات

عقل گرایی انتقادی و نقد آن(1)

نویسنده:

(15 صفحه - از 91 تا 105)

کلید واژه های ماشینی : عقل ،ایمان ،دینی ،عقل‌گرایی ،وحی ،خدا ،انسان ،ایمان‌گرایی ،اعتقاد ،اسلام ،برهان ،عقل و دین ،عقل‌گرایی انتقادی و نقد ،معرفت ،غرب ،جهان اسلام ،تاریخ ،خداوند ،سود ،استدلال ،عقل‌گرایی حد ،عقل و وحی ،نظریه ،دین و عقل ،اثبات ،پایه ،اعتقادات دینی ،حقیقت ،معارف دینی با عقل درک ،عقل انسان برتر

خلاصه ماشینی:

"حال پرسش اصلی اینجاست که آیا عقل و دین باهم تعارض دارند؟یا تعامل؟ یا تمایز؟و در صورت تعارض،باید اصالت را به کدام داد،آیا به نفع دین از عقل بگذریم؟و یا به نفع عقل از دین‌ بگذرم و هرآنچه از گزاره‌های دینی که با عقل سازگار بود بپذیریم و بقیه را طرد کنیم؟و یا این‌که بگوییم:طرح مسئله‌ای‌ به عنوان«عقل و دین»خطاست و عقل و دین هیچ‌گاه باهم تعارض ندارند،بلکه‌ باید پرسش را به صورت«رابطهء عقل و نقل» مطرح نمود؟ برای پاسخ‌گویی به پرسش رابطهء بین‌ عقل و دین،هم در جهان اسلام و هم در جهان غرب،گرایش‌های متفاوتی به وجود آمده است که آن‌ها را می‌توان در یکی از سه گروه عمده جای داد،(هرچند گاه‌ دیدگاه‌های دیگری در آثار اندیشمندان‌ غرب و شرق مشاهده می‌شود): 1. نمایندهء یک برداشت از ایمان‌گرایی-چنان‌که گفته شد-سورن کی‌ یرکگارد(1815-1855)است که در مقایسهء ایمان و خرد،بهای اصلی را به‌ ایمان می‌دهد و آن را برترین فضیلتی‌ می‌داند که انسان کسب می‌کند و انسانیت‌ انسان باایمان تحقق می‌یابد و استفاده از عقل برای ایمان یا معتبر نیست و وجود ندارد و یا برفرض وجود،مفید نخواهد بود و به تخریب ایمان می‌انجامد: «ایمان محتاج برهان نیست آری، ایمان باید برهان را خصم خود بداند. 2. مشکل تعویق و تطبیق ایمان امری ثابت است که حالت‌ تعویق و تعلیق ندارد،به گونه‌ای که مؤمن‌ در هیچ شرایطی حاضر به رها کردن آن‌ نیست،درحالی‌که توجه به نتیجهء استدلال مانند برهان‌هایی که در کلام و فلسفه مطرح می‌شوند مشروط به این است‌ که شواهد و دلایل جدیدی بر ضد نظم و تدبر موجود در طبیعت پیدا نشود و این‌ حالت معلق با قطعیت و ثبوت ایمان‌ سازگاری ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.