Skip to main content
فهرست مقالات

تأثیر مبانی فلسفی بر نظام اقتصادی اسلام از دیدگاه امام علی علیه السلام

نویسنده:

(1 صفحه - از 7 تا 7)

کلید واژه های ماشینی : دیدگاه امام علی علیه‌السلام ،اقتصادی ،خدا ،مبانی فلسفی ،انسان ،نظام اقتصادی ،نظام اقتصادی اسلام ،جهان ،دیدگاه ،دیدگاه علی علیه‌السلام جهان ،مادی ،خداوند ،غیبی ،مالکیت ،مبانی فلسفی نظام اقتصادی ،اسلام از دیدگاه امام ،مبانی فلسفی بر نظام ،دیدگاه حضرت علی علیه‌السلام ،رفتارهای اقتصادی ،سود ،جامعه ،هدایت ،رابطه ،هستی ،منافع ،دنیا ،رابطه خدا با جهان طبیعت ،رابطه خدا با انسان ،نعمت ،هدف

جهان‌بینی حاکم بر رفتار اقتصادی، فلسفه نظام اقتصادی است. مقصود از نظام اقتصادی، مجموعه‌ای از الگوهای رفتاری است که شرکت‌کنندگان در نظام را به یک‌دیگر و به اموال و منابع پیوند می‌دهد، و در مسیر اهدافی معین، به‌نحو هماهنگ، برای کسب بیش‌ترین کامیابی اقتصادی سامان می‌یابد. در فلسفه اقتصاد، رابطه خدا با جهان طبیعت، در رابطه خالقیت، ربوبیت، مالکیت، احاطه و سلطه و قیومیت آشکار می‌شود. رابطه خدا با انسان نیز در دو وجه هدایت و رزاقیت تجلی می‌یابد. در جهان‌شناسی از دیدگاه علی علیه‌السلام جهان بی‌هدف و بیهوده آفریده نشده، و حرکت هستی به سمت خدا است. همه‌چیز برای انسان آفریده شده، و خداوند مالک خزائن غیبی است. دنیا محل آزمایش، و هستی، دارای نظام علی و معلولی است. این دیدگاه، رفتارهای اقتصادی متفاوتی را پدید می‌آورد؛ منابع را محدود نمی‌داند؛ علل غیبی را در نظر می‌آورد و سود را در بهره اقتصادی منحصر نمی‌پندارد.

خلاصه ماشینی:

"3. در جهان‌شناسی از دیدگاه امام علی علیه‌السلام ، نظام طبیعی موهوم فلاسفه اقتصاد سرمایه‌داری لیبرال دور از مشیت و اراده لحظه به لحظه خدای متعالی وجود ندارد و «دست نامرئی آدام اسمیت» از آستین نظام قیمت‌های بازار رقابت آزاد بیرون نمی‌آید تا پیام‌آور آزادی همگانی و رقابت کامل دور از دخالت تکوینی و تشریعی خداوند باشد؛ بلکه امور مربوط به حوزه اقتصاد همانند همه امور جهان مادی و غیرمادی در معرض فیض مستقیم و مستمر الاهی بوده و در تنظیم امور اقتصادی به نحوی که خدای متعالی راضی باشد، هم اراده و مشیت تکوینی الاهی دخالت دارد و هم به اراده تشریعی خدا نیاز است؛ بنابراین، دخالت دولت جهت تنظیم امور اقتصادی منطبق با اراده تکوینی و تشریعی خالق هستی برای دستیابی به سعادت دنیا و آخرت بشر، امری لازم و ضرور است. حداکثر کردن سود شخصی در فعالیت‌های اقتصادی، نشأت گرفته از حب‌الذات است که در نهاد هر انسانی نهفته؛ اما تفسیر سود به سود مادی اقتصادی مشکل بزرگی را در مسیر اقتصاد امروز جهان قرار داده است؛ چرا که در بسیاری مواقع جمع بین منافع مادی افراد و جامعه امری غیرممکن می‌نماید و دست نامرئی آدام اسمیت در قالب سیستم قیمت‌ها، توان حل چنین مشکلی را ندارد و افراد حاضر نیستند برای منافع عمومی و جامعه، از منافع خود چشم بپوشند؛ بنابراین بین منافع فردی و عمومی تضاد و ناسازگاری شدیدی پدید می‌آید و روز به روز بر امکانات و توان افراد قوی افزوده می‌شود و افراد ضعیف و محروم، منتظر محرومیت و ضعف بیش‌تری خواهند بود، و این مشکل فقط با تفسیری که امیر مؤمنان علیه‌السلام از سود ارائه کرده، قابل حل است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.