Skip to main content
فهرست مقالات

فرهنگ، توسعه و دین (الزام ها و ضرورت ها)

نویسنده: ؛

زمستان 1382 - شماره 12 (20 صفحه - از 111 تا 130)

کلید واژه های ماشینی : توسعه اقتصادی ،پیشرفت اقتصادی ،رشد اقتصادی ،مادی ،دینی ،نظام‌های اقتصادی ،کشورهای در حال توسعه ،سرمایه‌های انسانی ،باورهای فرهنگی ،فرهنگ اسلامی ،رشد و توسعه ،اهداف مادی ،کشورهای اسلامی ،استقلال سیاسی ،استقلال اقتصادی ،انقلاب اسلامی ،کسب استقلال سیاسی ،آموزه‌های دینی ،دست‌یابی به توسعه ،زهد در دنیا ،رفاه مادی ،نظریات توسعه ،کشورهای مسلمان ،آرزوها و تصورات انسانی ،برابری انسان‌ها ،اقتصادی جامعه ،سرزمین‌های اسلامی ،مورد توجه ،قرار می‌دهد

پیشرفت اقتصادی و رسیدن به قله‌های ترقی و توسعه در ابعاد گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، از جمله دغدغه‌های ملت‌ها و جوامع مختلف به‌ویژه طی چند قرن اخیر و بالاخص در طول قرن بیستم میلادی بوده است. این مسأله برای اندیشه‌وران و کسانی که دل در گرو پیشرفت کشورها و رفاه ملتشان دارند، دارای اهمیت خاصی است. توسعه روزافزون کشورهای صنعتی و عقب‌ماندگی کشورها در سراسر جهان اعم از آسیا و افریقا و امریکای لاتین باعث شد تا دلسوزان و طراحان نظریات توسعه به ارائه آرایی در خصوص علل عقب‌ماندگی و راه‌های رسیدن به رشد را بیان دارند. به‌طور کلی، نظریات ارائه شده را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: دسته اول به‌طور عمده فقدان سرمایه فیزیکی را عامل عقب‌ماندگی دانسته، رشد اقتصادی را به‌صورت پیش نیاز توسعه و به اصطلاح با نگاه به بیرون، و استراتژی توسعه برون‌زا را به‌صورت راه حل فرار از وضع موجود تجویز می‌کند.* دسته دوم از نظریات بر سرمایه‌های انسانی مبتنی است و بانگاه به درون و امکانات داخلی، هرگونه توسعه‌ای را منوط به تحولات روحی و فرهنگی می‌داند. این دیدگاه که طی دو دهه آخر قرن بیستم شکل گرفته، با تأکید بر «انسان محور» بودن توسعه، می‌کوشد با مطرح ساختن ویژگی‌های انسان و نقش آن در توسعه، نقش محوری به خصلیت‌ها و نگرش‌های انسانی بدهد و معتقد است که شرط لازم برای دستیابی به توسعه، انسان متحول شده به لحاظ فکری و فرهنگی است (عظیمی، 1371: ص 177). مقاله حاضر نیز با تأثیرپذیری از نوع اخیر نظریات توسعه به تحقیق دو فرضیه به شرح ذیل می‌پردازد: 1. از آن‌جاکه انسان، منشأ هر گونه تغییری است، بدون تغییر در باورها و بینش‌ها، امیال و آرزوها و تصورات انسانی، امکان توسعه اقتصادی فراهم نمی‌شود. 2. با توجه به این‌که هدف‌گذاری در نظام‌های اقتصادی موجود، صرفا در جهت دستیابی به اهداف مادی و لذایذ دنیایی است، هر گونه الگوی توسعه‌ای در ایران با توجه به بافت مذهبی آن، باید با توجه به الزام‌های دینی طراحی و تدوین شود.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.