Skip to main content
فهرست مقالات

چالش های موجود نظام آموزش اقتصاد اسلامی

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 113 تا 136)

کلیدواژه ها :

اقتصاد اسلامی ،مرز دانش ،‌ اقتصاد متعارف ،تولید علم ،آموزش رسمی ـ دانش‌آموختگان اقتصاد

کلید واژه های ماشینی : اقتصاد، اقتصاد اسلامی، نظام آموزشی، نظام آموزشی اقتصاد اسلامی، دانش، اقتصاد ایران، نظام آموزش رسمی اقتصاد، تولید علم، نظام آموزش رسمی اقتصاد ایران، ایران

با گذشت نزدیک به سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی، هنوز مبانی اقتصاد اسلامی در اقتصاد جامعه به‌کار گرفته نمی‌شود و کارکرد اقتصاد ایران بیشتر از آموزه‌های اقتصاد متعارف متأثر است. اگرچه عوامل متعددی در این امر دخیلند، از نقش و جایگاه نظام آموزشی کشور و فرایند تولید علم آن نباید غافل ماند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که با ثبات عوامل دیگر، نظام آموزشی کشور در ایفای نقش و رسالت خود موفق عمل نکرده است و ارکان این نظام نتوانسته‌اند گام مؤثری در عملیاتی‌کردن مبانی اقتصاد اسلامی در حوزة نظر و عمل بردارند. ناکامی نظام آموزشی در ایفای نقش خود می‌تواند متأثر از عواملی چون شکاف سطح موجود دانش اقتصاد ایران با مرز دانش، بومی‌نبودن دانش اقتصاد و حاشیه‌ای‌شدن مباحث اقتصاد اسلامی، تحت‌الشعاع قرارگرفتن مباحث اقتصاد اسلامی از ناحیه رویکردهای کمی و مهندسی اقتصاد کلاسیک، فقدان پیوستگی بین فرایند آموزش، پژوهش و تولید علم در ایران، بی‌انگیزه‌بودن دانشجویان اقتصاد به رشته اقتصاد به‌طور عام و مباحث اقتصاد اسلامی به‌طور خاص، هزینه فرصت بالای استادان برای مطالعه در حوزه اقتصاد اسلامی و کمبود استادان مجرب در زمینه اقتصاد اسلامی و فقدان منابع و آمار و اطلاعات و نظیر این‌ها باشد. نتایج پیشین در بررسی وصفی ـ تحلیلی این مقاله با استفاده از شیوة مطالعة اسنادی، مقایسه تطبیقی و تحلیل محتوا به‌دست آمده است.

خلاصه ماشینی: "بومی‌سازی اقتصاد اسلامی تأخیر در ورود و بومی‌سازی دانش اقتصاد در ایران، نه تنها روند تکامل، شکل‌گیری و نظریه‌پردازی اقتصاد را تحت تأثیر قرار داد، بلکه جریان رشد خوشه‌ای و خلق گرایش‌های مرتبط را کند ساخت؛ به‌طوری‌که به‌رغم ظهور و بروز گرایش‌های متنوع در دانشگاه‌های گوناگون کشورهای صنعتی،‌ ایجاد و خلق گرایش‌های جدید در نظام آموزش رسمی اقتصاد در ایران بسیار کند و توأم با تأخیر بود و به استثنای چند گرایش مطرح مانند گرایش نظری و بازرگانی در مقطع کارشناسی، گرایش‌های تجارت بین‌الملل، منابع پول و بانک ایران در مقاطع کارشناسی و دکتری، روند خلق گرایش‌های جدید و تنوع بخشی به آن‌ها در دستور کار قرار نگرفت و این امر سبب شد تا برخی گرایش‌ها به‌ویژه گرایش‌هایی که با مسائل اقتصادی اجتماعی ارتباط دارند، مانند تاریخ تحولات اقتصادی، اقتصاد سیاسی و گرایش‌هایی از دانش اقتصاد که آمیزه‌ای از مقولات وصفی و ارزشی هستند، نظیر اقتصاد اسلامی [به‌دلیل سیطره آموزه‌های اقتصاد کلاسیک که به‌طور عام به کاربرد روش‌های کمی، آماری و ریاضی تمایل دارد و به‌وسیلة دانش‌آموختگان دانشگاه‌های غرب به‌ویژه مراکز دانشگاهی امریکا توصیه و ترویج می‌شود]، به‌طور جدی مورد بی‌مهری و در حاشیه قرار گیرد (بازرگان، بی‌تا). دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی به‌طور عام جذب دیوان‌سالاری اداری شده، در مشاغل کارشناسی یا حوزه مدیریت میانی مشغول به امور اجرایی می‌شوند و عملا در فرایند تولید علم در حوزه دانش اقتصاد نقش و تأثیری ندارند و این امر برای اقتصاد اسلامی نیز صادق است؛ اما دانشجویان کارشناسی ارشد به‌ دلیل قرارگرفتن در مدار آموزش و پژوهش می‌توانند منشأ تحول در دانش اقتصاد باشند و در زمینه گرایش اقتصاد ______________________________ * این در حالی است که رشته اقتصاد، یکی از رشته‌های اصلی نظام آموزشی متوسطه است و انتظار این است که شناخت و انگیزه دانش‌آموزان دربارة این رشته قابل توجه باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.