Skip to main content
فهرست مقالات

فتوح در اسلام: فتح تغلبی، فتح قلوب

نویسنده: ؛

تابستان 1379 - شماره 2 (22 صفحه - از 28 تا 49)

کلیدواژه ها : فتح تغلبی ،فتح تمدنی ،دارالحرب ،رده ،خلافت ،اعرابی ،عربی ،هجرت ،مدینه ،مدنیت ،تعرب ،بدویت ،دارالإسلام

کلید واژه های ماشینی : فتوح ،فتوح در اسلام ،پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،مدنیت ،حجاز ،پیامبر گرامی خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،فقیهان حجاز و عراق ،عراق ،فقیهان ،عراق با فتوح ،صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،فاتح ،فقیهان با گسترش اسلام ،دینی ،حجاز و عراق ،العرب ،فتح تغلبی و فتح ،شیوه از فتوح ،فتح اول ،فتوح راشدون ،موضوع فتوح ،سرداران فاتح ،گسترش اسلام ،مدنیت و تعرب ،فتح دوم ،بن و مخزوم ،فتوح عصر ،جهان اسلام ،دستاوردهای تمدنی

این مقاله از دو نگاه به موضوع فتوح، در دو شکل تغلبی و قلوب آن می‌پردازد. ابتدا با ورود اجمالی به پیشامد رده که زمینه ساز فتوح راشدی است و بیان‌مشکل حضور سرداران فاتح از بنو مخزوم در مدینه، به ماهیت اصناف چهارگانه امت اسلامی بعد از پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به عنوان عوامل برپادارنده جریان فتوح پرداخته، و به تعریف و نقش هر یک در ساز و کار امت اشاره می‌کند. پس از آن به دو عنصر مقوم در هر دو شیوه از فتوح، یعنی اعرابی و عربی از زاویه نقش آفرینی پرداخته و با این فرض که حرکت هجرت، مدنیت و تعرب که مبین دو قطب از حضارت و بداوت است، درباره دستاوردهای فتح تغلبی و فتح قلوب، سخن به میان می‌آورد. برخورد احتیاط آمیز فقیهان حجاز و عراق با فتوح راشدون و تعاقب تاریخی آن و مخالفت صریح این فقیهان با گسترش اسلام در سرزمین‌های دارالحرب به سبک فتح اول در دو عصر اموی و عباسی، دامنه‌ای دیگر از موضوع بحث‌حاضر است. چهره‌شناسی هرم فتح اول با هیئت قبایلی و ذهنیت اعرابی، و تعلیل و تسبیب آن از زبان فرماندهان، در وجه مقایسه با فتح دوم، این امر را روشن می‌کند که فتح قلوب یا اقناعی، هم با فطرت ابلاغ دینی و کرامت انسانی سازگارتر است و هم امواج انسانی آن پایدارتر و دستاوردهای تمدنی و معرفتی آن بارزتر می‌باشد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.