Skip to main content
فهرست مقالات

نقد و معرفی کتاب: ترجمه «المدخل الی علم احکام النجوم»: معرفی، منابع و اهمیت آن

نویسنده:

خلاصه ماشینی:

"مهمترین آثار پیش از المدخل الی علم احکام النجوم به منظور درک بهتر جایگاه این اثر در سدهء چهارم هجری و نیز برای تشخیص بهتر نقش امروزین آن در کمک به تاریخ علم-بویژه‌ تاریخ اخترشناسی و نظامهای وابسته به آن-شایسته است که‌ مهمترین آثار نجومی پیش از این اثر را فهرست کنیم و توجه‌ خوانندگان ارجمند را به موجود نبودن نسخه‌ای از اکثر قریب به اتفاق‌ آن آثار معطوف داریم؛نظر به آنکه بیشترینهء این آثار،«زیج»هستند در این فهرست به‌ ذکر زیجها بسنده می‌کنیم. ابو نصر حسن بن علی قمی از چند اخترشناس و اختربین،و چند کتاب نام می‌برد که می‌توان آنها را مهمترین منابع و مآخذ وی‌ دانست:بطلمیوس در 41 صفحه،ذوریثیوس در یک صفحه،کندی‌ در یک صفحه،ما شاء الله در 3 صفحه،و الیس اسکندرانی در 3 صفحه،هرمس در یک صفحه،الاحکام(در ترکیب بطلمیوس صاحب‌ الاحکام)در 2 صفحه،احکام نیز در صفحهء 251 آمده است)،تقویم‌ بزیدج در یک صفحه،زیج خوارزمی در 3 صفحه،زیج شاه در 2 صفحه و زیج ممتحن در 3 صفحه. و بالاخره استفاده از«ذ»آن‌سان که در فارسی دری تا زمان متون‌ معمول بوده(چنان‌که خواجه نصیر الدین طوسی برای باز شناختن‌ «د»از«ذا»سروده است: آنان که به پارسی سخن می‌رانند در معرض دال ذال را ننشانند ما قبل وی از ساکن جز«وای»بود دال است وگرنه ذال معجم خوانند بدین‌سان با تلاش ستودنی مصحح ارجمند و«مرکز نشر میراث‌ مکتوب»یکی از متون ارزشمند کهن ایرانی در دسترس همهء علاقه‌مندان به تاریخ علم-بویژه تاریخ اخترشناسی-مبانی اختر بینی(ولو خواننده را چون ابو ریحان بیرونی علاقه‌ای و اعتقادی به‌ اختربینی نباشد)،و همچنین علاقه‌مندان به تاریخ نثر-بویژه نثر علمی و نثر فارسی متون نجومی-قرار گرفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.