Skip to main content
فهرست مقالات

نقد و معرفی کتاب: کتاب «المسامره»ی بیرونی

نویسنده:

ISC (3 صفحه - از 35 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : خوارزم، کتاب، مأمون، المسامره، ابو العباس مأمون بن مأمون، اخبار، تاریخ بیهقی، بو العباس مأمون بن مأمون، تاریخ، کار خوارزمشاهیان مأمونی

خلاصه ماشینی:

"2بی‌تردید او نیز بمانند حکیم فردوسی تهدید ترکان مشرقی‌ را برای تمدن و فرهنگ ایران خطری عظیم می‌دانسته،گویا تحریر کتاب مزبور هشدار و زنهاری برای خوارزمشاهیان بوده باشد،که‌ ناچار در عهد محمود غزنوی از بیم تیغ سلطان و امیران و غلامان‌ ترک مستولی بر مشرق ایران آن را یک اثر غیرجدی جا می‌زند،3اما کتاب المسامره که ابو الفضل بیهقی-یکی از شاگردان مکتبی‌ ابوریحان در تاریخنگاری-،ضمن گزارش«خوارزم»پنج بهره از آن را در پایان کار خوارزمشاهیان مأمونی نقل کرده است‌4؛ما گزینه‌ای از آن را تنها به ذکر اخبار ابو العباس مأمون بن مأمون(004-704 ق) و داستان کشته شدنش،که هم سبب لشکرکشی سلطان محمود غزنوی و براندازی سلالهء خوارزمشاهیان شد(804 ق)ذیلا نقل‌ می‌کنیم:5 «و پیش از این به مدتی دراز کتابی دیدم به خط استاد ابوریحان، و او مردی بود در ادب و فضل و هندسه و فلسفه که در عصر او چنو دیگری نبود و به گزاف چیزی ننوشتی،و این دراز از آن دادم تا مقرر گردد که من درین تاریخ چون احتیاط می‌کنم؛و هرچند این قوم‌ که من سخن ایشان می‌رانم بیشتر رفته‌اند و سخت اندکی‌ مانده‌اند... «خوارزمشاه مرا بخواند و خالی کرد و گفت:این کار قرار نخواهد گرفت،گفتم:همچنین است،گفت:پس روی چیست؟گفتم:حالی‌ امیر محمود از دست بشد و ترسم که کار به شمشیر افتد،گفت:آنگاه‌ چون باشد با چنین لشکر که ما داریم؟گفتم:نتوانم دانست که خصم‌ بس محتشم است و قوی‌دست،و آلت و ساز بسیار دارد و از هر دستی‌ مردم،و اگر مردم او را صد مالش رسد،از ما قویتر بازآیند،اگر ما را یکره بشکست کار دیگر شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.