Skip to main content
فهرست مقالات

مقالات: دل محوری در باغ عرفان نظامی گنجه ای

نویسنده:

علمی-ترویجی (15 صفحه - از 7 تا 21)

کلید واژه های ماشینی : باغ ،گنجه‌ای ،رمز ،مخزن‌الاسرار ،شاعر ،باغ عرفان نظامی ،پرده ،سفر ،معرفت ،دل محوری در باغ عرفان ،نظامی ،بیت شعر رمز ،روحانی ،خلوت دل ،باغ عرفان و معرفت ،صحنه از مشاهدات عارفانه ،سخن ،ذکر دل در خلوت ،دل محوری در عالم معرفت ،جهان ،شرح ماجرای باغ عرفان شاعر ،دل محوری عرفان ،سیمای خواجه دل ،آب ،دل محوری ،باغ باغ عرفان و معرفت ،ذکر عارفانه ،خواجه دل و پیر راهبر ،شهر ،باغ شعر و عرفان نظامی

نظامی گنجه‌ای در مخزن‌الاسرار، مسئله رازآمیز دل محوری عرفان را در چهار صحنه از مشاهدات عارفانه خویش به رمز و راز بیان کرده است. او در مرحله آغازین از سفر خود، به ذکر ضرورت دل محوری در عالم معرفت پرداخته و گفته است که خداوند، خلافت انسان را دردل او آفریده و این خلافت، دو جهانی است. نظامی در نخستین پرده از مکاشفات روحانی خود، به درون دل راه می‌یابد و به زبان کنایه از اعضای درون سخن می‌گوید و آنگاه روی به سوی دل برمی‌گرداند، و سرانجام ریاضت می‌گزیند. در دومین سفر روحانی خود، دلش را «رایض» می‌نامد که در اثر تربیت او بر نفس خود چیره می‌شود و از گره تعلقات رهایی می‌یابد. در این سفر، دل او را به باغی می‌برد و پس از بررسی و مطالعه نزدیک به دویست بیت شعر رمز ناک معلوم می‌شود که این باغ، باغ عرفان و معرفت است. شاعر عارف در پرده سوم، تصویری از سیمای خواجه دل و پیر راهبر خویش به رمز وکنایه ترسیم می‌کند و در خلوت دل، ذکر عارفانه می‌آغازد. در پرده چهارم، بار دیگر با دو سه همدم و اهل طریقت خویش به ذکر دل در خلوت می‌نشیند و دم می‌زند و این بار، شبی آراسته را می‌بیند و هر آنچه را که آرزوی دل وی بوده، در آن شب به دست می‌آورد. در پایان این صحنه روحانی، به صراحت می‌گوید آنچه من گفته‌ام، مربوط به مفاهیم معرفتی است وغرض از شب، همان خلوت دل است و شمع نیز رمز و نمادی است برای بصیرت وشهود عارفانه.

خلاصه ماشینی:

""

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.