Skip to main content
فهرست مقالات

عشق محمود به ایاز و سیر تاریخی و عرفانی این داستان از آغاز تا کنون

نویسنده: ؛

دوره جديد، پاييز 1383 - شماره 26 علمی-ترویجی (18 صفحه - از 75 تا 92)

کلیدواژه ها : ایاز ،سلطان محمود ،حسنک وزیر ،عشق عرفانی ،عشق زمینی

کلید واژه های ماشینی : ایاز ،سلطان محمود غزنوی ،محمود به ایاز ،محمود غزنوی ،مثنوی محمود و ایاز ،غزنوی ،عرفانی ،محمود و ایاز ،سلطان محمود ،محمود و ایاز زلالی ،غلام ،داستان محمود و ایاز ،عشق عرفانی ،وفات ،مسعود غزنوی ،ایاز زلالی خوانساری ،احمد غزالی ،مفاهیم عرفانی ،محبوبیت ،سده ششم ،محبوبیت ایاز ،ابوالنجم ایاز ،بیهقی ،ایاز و محمود ،سلطان مسعود ،ایاز با محمود ،کوشش ،واقعیت تاریخی ،غلام ترک ،آثار عطار

ابوالنجم ایاز (درگذشته 449 ه . ق) غلام ترک زاده‌ای بود در دربار غزنوی، و سلطان محمود غزنوی علاقه و دلبستگی ویژه‌ای به او داشت و داستان این علاقه زبانزد خاص و عام بود. پس از مرگ سلطان محمود، اشتهار این داستان بیشتر شد و در ادبیات غنایی و عرفانی فارسی، جایگاه خاصی یافت. از سده ششم به بعد، واقعیت تاریخی این داستان دگرگون گشت و کسانی چون احمد غزالی، عین القضات همدانی، عطار نیشابوری، مولوی و... از آن برای تبیین مفاهیم عرفانی بهره بردند. در سده‌های دهم و یازدهم هجری، داستان دلبستگی محمود به ایاز، مورد توجه شاعران قرار گرفت و چند مثنوی در این باره سروده شد، که مثنوی محمود و ایاز زلالی خوانساری مشهورترین و شاخص‌ترین آنهاست. زلالی خوانساری، داستان عاشقانه ایاز و محمود را در هاله‌ای از مفاهیم عرفانی و معنوی به سلک نظم کشیده و شاخ و برگ بسیار بر واقعیت تاریخی آن افزوده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.