Skip to main content
فهرست مقالات

منابع مالی دولت فاطمیان

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 101 تا 118)

کلیدواژه ها : مصر ،فاطمیان ،خراج ،تجارت ،رباع

کلید واژه های ماشینی : فاطمیان ،دولت فاطمی ،منابع مالی دولت فاطمیان ،الاتعاظ الحنفاء باخبار الائمة ،مصر ،دولت فاطمیان ،مقریزی ،مالی دولت فاطمی ،باخبار الائمة الفاطمیین ،عوارض ،اسلام ،اقتصادی ،جزیه ،امر درآمدهای مالی دولت فاطمی ،الفاطمیین الخلفا ،خراج ،درآمد در دولت فاطمیان ،قمری ،مالیات ،قلقشندی ،درآمد ،منابع درآمد در دولت فاطمیان ،تاریخ ،منبع درآمد فاطمیان مالیات ،رود نیل ،زمین‌های ،تجاری ،دولت فاطمیان با استقرار ،دولت عباسی و امویان اندلس ،اقتصاد سالم

بدون تردید، از عوامل مؤثر در بقای دولت‌ها (اعم از دینی و غیر دینی)، برخورداری از اقتصاد سالم است. دولت فاطمیان با استقرار در مصر و شام برای هزینه‌های تبلیغاتی داعیان اسماعیلی، مخارج گزاف دربار و رقابت با دولت عباسی و امویان اندلس، افزون بر بهره‌گیری از منابع مرسوم و مشروع گذشته، هم‌چون خمس، زکات، جزیه، موقوفات و...، با ابتکار عمل، از منابع جدیدی نظیر احتکار، نجوا، رباع و... نیز بهره گرفت و توانست تا حدود زیادی بر قوام و دوام خود در بستر تاریخ اسلام بیفزاید. مقاله‌ی حاضر به بررسی منابع گوناگون درآمد در دولت فاطمیان می‌پردازد.

خلاصه ماشینی:

"طغیان آب نیل که در بعضی کتب و منابع مهم تاریخی، هم‌چون نجوم الزاهره و تاریخ ذهبی، به طور مرتب در وقایع هر سال ذکر می‌گردد، مؤید این مطلب است که تمامی دول حاکم در مصر و از جمله فاطمیان به این امر توجه نشان دادند و وسایل لازم را برای دست‌یابی به اهداف اقتصادی از طریق کشاورزی فراهم نمودند. با استیلای کامل فاطمیان و مسلط شدن بر اوضاع، حجم تجاری ایشان در اواخر قرن چهارم قمری رشد بسیاری نمود و قدرت اقتصادی عراق به دلیل منازعاتی که در خلافت عباسی در شرق صورت می‌گرفت عملا کاهش یافت و تعدادی از تجار به دلیل ناامنی در بنادر عراق و اوضاع آشفته‌ی آن به مصر گریختند و بیش‌تر آنها در فسطاط (مصر قدیم) به فعالیت پرداختند و این امر برای فاطمیان بسیار مسرت‌بخش بود. اگر چه فاطمیان با انگیزه‌های دینی روی کار آمدند و تبلیغات گسترده‌ی آنان به جز مصر و شام، تقریبا شمال افریقا و شرق جهان اسلام را در برگرفته بود، ولی این نکته را نمی‌توان از نظر دور داشت که در امر تبلیغ به جز انگیزه‌های دینی و اعتقادی، داشتن پشتوانه‌ی اقتصادی یک ضرورت انکارناپذیر است و فاطمیان به این باور اساسی رسیده بودند؛ لذا آن‌ها در طول 270 سال حکومت با بهره‌گیری از منابع درآمد سنتی و شرعی اسلام، هم‌چون خمس، زکات، جزیه، موقوفات و غیره دست به ابتکار عمل زدند و بعضی از منابع مالی و درآمدها، نظیر: احتکار، نجوا، رباع و..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.