Skip to main content
فهرست مقالات

نظریه نظام جهانی جان فوران و انقلاب اسلامی ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (19 صفحه - از 67 تا 85)

کلید واژه های ماشینی : فوران، انقلاب، نظریه نظام جهانی جان فوران، سیاسی، ایران، انقلاب اسلامی ایران، آمریکا، نظریه، سیاست حقوق بشر کارتر، گشایش در نظام جهانی

این مقاله بر آن است تا ضمن مرور نظریه جان فوران در خصوص گشایش در نظام جهانی و تأثیر آن بر انقلاب اسلامی، ارزش علمی و عملی این نظریه را به محک آزمون گذارد. نتیجه ای که ازاین بررسی حاصل شده آن است که گشایش در نظام جهانی، به طور نسبی، زمینه را برای بروز انقلاب اسلامی در ایران فراهم کرد. سیاست حقوق بشر کارتر، ریاست جمهوری کلیدی ترین قدرت جهان، به گونه ای غیر مستقیم بر جامعه ایران اثر گذاشت، و در باز شدن فضای سیاسی ایران و کاهش اختناق نقش عمده ای ایفا کرد. و بالاخره بخشی از نظریه فوران، که در آن بر بی عملی آمریکا در رویارویی با انقلاب اسلامی ایران تأکید می گردد، با استفاده از منابع معتبر به روشنی رد و ابطال می گردد.

خلاصه ماشینی: "به عقیده فوران، وضعیت مذکور با تغییر در شرایط جهانی و به ویژه تجدید نظر قدرت محوری جهان یعنی آمریکا در سیاست خارجی خود با متحدان جهان سومی دگرگون گردید، که‌ فوران از آن باعنوان«گشایش در نظام جهانی»یاد می‌کند:این وضعیت ممکن است حاصل آشفتگی در اقتصاد قدرت‌های مرکزی بر اثر جنگ یا رکود جهانی، یا نتیجه رقابت‌های بین یک یا چند نمونه از این قدرت‌های مرکزی، یا ناشی از رهنمودهای متناقضی باشد که به دیکتاتوری جهان سومی داده می‌شود... گرچه سیاست حقوق بشر کارتر در ایران از سوی دولتمردان امریکایی به صورت جدی دنبال نشد، اما همان‌گونه که فوران نیز تأکید کرده است، باز کردن فضای سیاسی در سال 1977 م/1356 ش در دستور کار شاه قرار داشت و هرچند افکار عمومی جهان در این اقدام شاه نقش داشته اما او خواسته است با یک تیر دو نشان بزند و کارتر را نیز خشنود سازد(فوران، 1378:581). در مورد نظریه فوران، دو سؤال اساسی مطرح گردید:اول این‌که، گشایش در نظام جهانی تا چه میزان بر باز شدن فضای سیاسی داخلی ایران اثر گذاشت؟دوم، آیا می‌توان ادعای فوران مبنی بر بی‌عملی قدرت کلیدی جهان در مقابله با انقلاب اسلامی ایران را پذیرفت؟با استفاده از شواهد و مستندات معتبر اثبات گردید که گشایش در نظام جهانی که عمدتا در نتیجه توجه سازمان‌های حقوق بشر به کشورهای غیر دموکراتیک و همچنین رقابت میان قدرت‌های اصلی نظام بین‌الملل ایجاد شده بود تا حدودی در ایجاد فضای باز سیاسی در ایران تأثیر گذاشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.