Skip to main content
فهرست مقالات

چالش های باز تولید هژمونی دولت از طریق گفتمان مدرسه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (25 صفحه - از 34 تا 58)

کلیدواژه ها : مدرسه ،آموزش و پرورش ،هژممونی ،نظریه بازتولید ،گفتمان مدرسه ،دستگاه‌های ایدئولوژیک ،دسترسی گفتمانی

کلید واژه های ماشینی : مدرسه، گفتمان، گفتمان مدرسه، دانش‌آموزان، پرورش، تولید، آموزش و پرورش، پیام‌های، خانواده، سیاسی، نظام آموزش و پرورش، اجتماعی، حکومت، ذهنیت دانش‌آموزان، سرمایه، پیام‌های ایدئولوژیک، نظریه‌های بازتولید، نظریه‌های بازتولید توان بازتولید نهادهایی، فرهنگی، نظام، تولید هژمونی دولت، نظام سیاسی، هژمونی دولت از طریق گفتمان، گفتمان پرورشی، اسلامی، مرجح‌سازی معنای خاص، ناسازه‌های گفتمان پرورشی مدرسه، وزارت آموزش و پرورش، آموزش و پروش، نظام اسلامی ذهنیت دانش‌آموزان

براساس نظریه‌های بازتولید، مدراس از جمله نهادهایی هستند که حکومت‌ها در کنار سایر نهادهای اجتماعی سعی می‌کنند تا از طریق آن‌ها هژمونی خود را بازتولید کنند.در این مقاله نشان داده شده است که برخلاف نظریه‌های مذکور، صرف ایدئولوژیک بودن ساختار مدرسه برای عملکرد موفق آن کفایت نمی‌کنند.در واقع، تلاش ایدئولوژیک برای مرجح‌سازی معنای خاص فقط یک برهه از مدار تولید و مصرف احتمالی پیام‌های ایدئولوژیک است.چه‌بسا، به دلایل مختلف مصرف پیام به گونه‌ای متفاوت با خواست تولید کنندگان آن صورت گیرد. به علاوه، در این مقاله نشان داده شده است که مدرسه‌ها در صورتی قادر به بازتولید ارزش‌های مورد نظر خود هستند که خانواده نیز در روندی مشابه، ذهنیت دانش‌آموزان را شکل دهد.

خلاصه ماشینی: "گفتمان دانش‌آموزی گرچه در درون نهاد مدرسه شکل می‌گیرد و از این‌رو اما نظریه‌های بازتولید آلتوسر و بوردیو با این نقد اساسی مواجه است که فرایند بازتولید مناسبات اجتماعی موجود توسط نهادهایی نظیر مدرسه را کاملا جبرگرایانه در نظر می‌گیرند به طوری که هیچ امکانی را نمی‌توان برای مقاومت در نظر گرفت. ادعای ما در این مقاله آن است که موارد یاد شده سبب می‌شود تا علی‌رغم همه تلاش‌های ایدئولوژیک در مدرسه، رابطه‌ای یک‌سویه میان گفتمان مدرسه و مخاطبان آن(دانش‌آموزان)برقرار نباشد. حال پرسش این است که دانش‌آموزان رمزگان پرورشی و تربیتی مدرسه را به چه نحو رمزگشایی می‌کنند؟اساسا، در سطح معنایی 1 کدام معانی برجسته‌اند؟و بالاخره، گفتمان مدرسه با کدام ابهامات و ناسازه‌ها مواجه است؟مدل استوارت هال گرچه برای تحلیل گفتمان‌های تلویزیونی تدارک دیده شده است، اما می‌توان آن را برای بررسی نحوه تناظر دو سطح معنایی 1 و 2 در نظام آموزش و پرورش به کار بست. از همان ابتدا به دلیل محدودیت‌های موجود بر سر تحقیق در دبیرستان‌های دخترانه نظیر عدم صدور یکی از ملاک‌های انتخاب مدارس نمونه بود، با این استدلال که وضع طبقاتی خانواده دانش‌آموزان سبب می‌شود که آن‌ها با زیستن در مناطق مختلف جغرافیایی شهر تهران، فضاها و امکان‌های متفاوتی برای دسترسی‌های گفتمانی داشته باشند. هرگاه این سرمایه‌ها به گونه‌ای انباشت شوند که امکان گفتمانی بیشتری برای دانش‌آموزان فراهم شود که عناصر آن با عناصر گفتمان مدرسه همخوانی داشته باشد مدارس نیز در تکوین ایدئولوژیکی ذهنیت موفق‌تر عمل می‌کنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.