Skip to main content
فهرست مقالات

علیت در نظام فلسفی کانت

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1384 - شماره 2 (20 صفحه - از 97 تا 116)

کلیدواژه ها : <P> عليَّت ،وحدت استعلايى ادراك نفسانى ،تركيب ،توالى ذهنى ،توالى عينى ،زمان ،شهود حسى ،مقولات فاهمه</P>

کلید واژه های ماشینی : کتاب نقد عقل محض ،باب علیت ،اثبات اصل علیت ،توالی عینی ،نقد نظریه ،تقریر اصل علیت ،یووینگ ،حسی ،یووینگ بر کانت ،شی‌ء ،اثبات علیت ،ادراکات حسی ،عینی ،محض ،نظریه کانت ،دوره پس از نقد ،نظرگاه کانت ،نظریه ترکیب ،نظام فلسفی کانت ،تعین می‌بخشند ،حسیات استعلایی ،آگاهی از اشیاء ،توالی ذهنی ،انکار علیت ،نقد عقل محض ،اصل علیت ،استنتاج استعلایی ،استعلایی ،وحدت استعلایی ادراک ،نقد عقل

&lt;P&gt; نظرگاه کانت در باب علیت - تقریر اصل علیت و اثبات آن - معطوف به مباحثی است که هیوم درباره انکار علیت گفته است. کانت با نقد نظریه هیوم سعی می‌کند نظرگاهی جامع و منسجم در باب نحوه پیدایش اصل علیت و کاربرد آن در معرفت بشری بپروراند. فهم نظریه کانت درباره علیت بر فهم اجزاء دیگر فلسفه او متوقف است. از نظر اغلب مفسران و شارحان کانت، برای فهم نظریه علیت در نظام فلسفی کانت باید بخش »استنتاج استعلائی« کتاب نقد عقل محض را فهمید که کار چندان سهل و آسانی نیست. در این مقاله سعی کرده‌ایم با استفاده از شرح و تفسیرهایی که شارحان و مفسران کانت عرضه کرده‌اند، نخست استنتاج استعلایی را - البته تا جایی که با بحث علیت در ارتباط است - فهم کنیم و سپس ادله وی بر اثبات علیت را در »تشابه دوم« ذیل تحلیل اصول از کتاب نقد عقل محض تحلیل و بررسی کنیم. این نکته نیز قابل توجه است که تفکر کانت در باب علیت دوره‌های مختلفی را سپری کرده است، در این مقاله تنها با دوره پس از نقد عقل محض سر و کار داریم.&lt;/P&gt;

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.