Skip to main content
فهرست مقالات

تجدید حیات فکری؛ فرهنگی معتزله در قرن چهارم هجری

نویسنده: ؛ ؛

زمستان 1383 - شماره 20 (36 صفحه - از 63 تا 98)

کلیدواژه ها : معتزله ،ابوعلی جبائی ،ابوهاشم جبائی ،قاضی عبدالجبار همدانی ،صاحب بن عباد طالقانی ،ری ،آل بویه

کلید واژه های ماشینی : عبدالجبار همدانی ،علم کلام ،معتزله در قرن ،ابوعلی و ابوهاشم جبائی ،پیشین ،امام علی علیه‌السلام ،معتزله به شمار ،فرهنگی معتزله ،ابوعلی و ابوهاشم ،امام علی ،تاریخ بغداد ،عباد طالقانی ،معتزله ظهور کردند ،بن عبدالوهاب جبائی ،معتزله ،قاضی عبدالجبار ،عبدالجبار ،عباد ،هجری ،ابوهاشم ،ابوعلی جبائی ،ابوهاشم جبائی ،صاحب بن عباد ،بن عباد ،جبائی ،بغداد ،حضرت علی ،ابوعلی ،حضرت علی علیه‌السلام ،علی علیه‌السلام

جریان فکری معتزله به مدت سی سال (در عهد مأمون، معتصم و واثق) مورد توجه خلفای عباسی بود. در سال 232هجری متوکل به خلافت رسید و اهل حدیث بر امور مسلط شدند و به آزار و اذیت معتزله و مخالفان خود پرداختند. هر چند معتزله نفوذ خود را در دربار عباسی از دست دادند، ولی در قرن چهارم در دستگاه حکومتی آل بویه شخصیت‌های مهمی از معتزله ظهور کردند که هر کدام نقش مؤثری در پیش برد این مکتب ایفا نمودند. این دوره از نظر تدوین آثار، مهم‌ترین دوره فرهنگی معتزله به شمار می‌رود. صاحب بن عباد طالقانی یکی از چهره‌های سیاسی آل بویه که معتزلی مسلک بود، نقش به سزایی در ترویج آراء و عقاید معتزله ایفا نمود. وی که وزیر دو تن از امرای بویهی (مؤیدالدوله و فخرالدوله) بود، قاضی عبدالجبار همدانی را به ری فرا خواند و وی را منصب قاضی‌القضاتی داد که عامل مؤثری در گسترش آراء و عقاید معتزله به شمار آمد. در مقاله‌ی حاضر ضمن معرفی تنی چند از مشاهیر معتزله در قرن چهارم هجری نقش اساسی ایشان در تجدید حیات فکری، فرهنگی معتزله را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.