Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی امکان فهم و جواز قرآن در دیدگاه فریقین

نویسنده:

(20 صفحه - از 173 تا 192)

کلیدواژه ها : تفسیر قرآن ،تفسیر به رأی ،تفسیر تطبیقی ،امکان فهم و جواز تفسیر قرآن ،جواز وضعی تفسیر ،جواز تکلیفی تفسیر

کلید واژه های ماشینی : قرآن ،تفسیر ،فریقین ،جواز قرآن در دیدگاه فریقین ،فهم ،روایات ،عدم جواز تفسیر حکم ،عدم جواز تفسیر ،ادله عدم جواز تفسیر ،عدم دلیل بر جواز تفسیر ،اهل سنت ،خدا ،امکان فهم و جواز قرآن ،فهم قرآن ،تفسیر قرآن ،استنباط ،حکم ،دیدگاه ،روا ،فهم و جواز تفسیر قرآن ،مراد ،کتاب ،آیات قرآن ،روایات نه‌ی از تفسیر ،کشف ،ادله قرآنی جواز تفسیر ،تفسیر به رأی ،القرآن ،بیروت ،ظواهر الفاظ

»تفسیر«، استنباط از ظواهر الفاظ برای کشف مراد خداست. فریقین )شیعه و اهل سنت( در جواز یا عدم جواز تکلیفی و وضعی تفسیر، نقاط اشتراک متعددی دارند. جمعی در میان فریقین، به عدم جواز تفسیر حکم داده‌اند؛ ولی اکثر آنان فهم قرآن را میسور و تفسیر را روا می‌دانند. با مقارنه ادله عدم جواز تفسیر به دو نقطه مشترک دست می‌یابیم: دلیل بر عدم جواز تفسیر که مستند به روایات نهی از تفسیر به رأی است و عدم دلیل بر جواز تفسیر که مبتنی بر این ادعاست که شیوه قرآن در رساندن پیام‌هایش ویژه و از محاورات عرفی و سیره عقلا در تمسک به ظواهر الفاظ، بیرون است. آنان که تفسیر را روا می‌دانند با استناد به آیات و روایات متعدد اثبات کرده‌اند که روش قرآن در مقام تخاطب همسان با سیره عقلاست و در پرتو همین ادله نیز، معنای واقعی روایات نهی از تفسیر را آشکار ساخته‌اند.

خلاصه ماشینی:

"در یک نگاه کلی، قرآن‌پژوهان فریقین به دو گروه تقسیم می‌شوند: یک گروه استنباط احکام نظری از قرآن را که همان تفسیر اصطلاحی نام دارد، ویژه معصومان - در دیدگاه شیعه - و یا پیامبر خدا صلی الله علیه وآله وسلم و صحابه‌ای که شاهد نزول وحی بوده و تابعینی که از آنان مطالب وحی را گرفته‌اند - در دیدگاه اهل سنت - می‌دانند؛ و بر این اساس قائلند در تفسیر تنها باید به روایات اکتفا شود، والا مفسر مرتکب کار حرام خواهد شد. از این روایات بخوبی امکان فهم و جواز تفسیر قرآن استفاده شده، در عین حال حد و حدود نهی از تفسیر نیز روشن می‌شود؛ این روایات در چند دسته بدین قرارند: دسته اول: احادیث عرض احادیث عرض به روایاتی گفته می‌شود که در آن‌ها قرآن معیار و میزان رد و پذیرش احادیث )و هر نوع معرفت دینی( معرفی شده است؛ این روایات در کتاب‌های معتبر شیعی )کلینی، 1388 ق، ج 1، ص 69؛ عیاشی، ج 1، ص 82 - 84 و نهج البلاغه، حکمت 53) و نیز در برخی از مصادر اهل سنت )هندی، 1405 ق، ج 1، ص 179 و دارمی، ج 1، ص 146) وارد شده است به طور نمونه حدیثی که می‌گوید: »إن علی کل حق حقیقة وعلی کل صواب نورا فما وافق کتاب الله فخذوه وما خالف کتاب الله فدعوه؛ برای هر حقی، حقیقتی است و برای هر شیوه درستی، نوری است ]و کتاب خدا همان حقیقت و نور است[ پس آنچه با کتاب خدا سازگار است بگیرید و آنچه با آن ناسازگار است رها کنید« )کلینی، 1388 ق، ج 1، ص 69)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.