Skip to main content
فهرست مقالات

رویکردهای مختلف نسبت به رابطه علم و دین

نویسنده:

ISC (36 صفحه - از 155 تا 190)

کلیدواژه ها :

دین ،مسیحیت ،علم ،اسلام ،علوم انسانی ،معرفت شناسی ،علوم تجربی ،دین شناسی

کلید واژه های ماشینی : دین، علم، رویکرد، اسلامی، رابطه علم و دین، علم و دین، معرفت، عقل، مسیحیت، اجتماعی، علوم تجربی، معرفت‌شناسی، علوم انسانی، غرب، احکام، نگرش، نفس، تولید، علم دینی، معنا، فرهنگ، تاریخ، دین اسلام، نسبت، نظریه، علوم اجتماعی، تولید علم، اصول، ارتباط علم و دین، ارتباط

در این مقاله رویکردهای مختلف «رابطه علم و دین» مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این زمینه به سه رویکرد متداول اشاره شده است. در رویکرد اول دیدگاه پوزیتویستی نسبت به علم و دین، بخصوص مسیحیت، تجزیه و تحلیل شده و موضوعیت نتایج حاصل از آن در اسلام مورد نقد واقع شده است. در رویکرد دوم، ضمن بیان مفروضاتی نسبت به دین شناسی و معرفت شناسی، ارتباط این دو مجموعه و در نتیجه نسبت بین علم و دین تبیین شده و در آن بر ارتباط دین یا بخشی از علوم تأکید گردیده است. در رویکرد سوم با طرح پیش فرض‌هایی راجع به معرفت رویکرد دوم، ارتباط بین دین و همه علوم مورد تأکید واقع شده است.

خلاصه ماشینی: "البته علم در این ساحت و نیز ساحت دوم مرهون کار و کوشش آدمیان است، با این تفاوت که اساسا کوششی که در محدوده نفس عالم برای رسیدن نفس به ساحت حقیقت و به جهت انکشاف حقیقت واقع می ‌شود، کوششی روشمند است که با منطق، تزکیه و سلوک و با استدلال قیاسی و استقرایی انجام می ‌شود، در حالی‌که کوششی که به عنوان تولید علم در عرصه فرهنگی (ساحت سوم) صورت می ‌گیرد به این مقدار محدود نیست، بلکه علم و دانش در عرصه حیات انسانی بدون کوشش و تلاش نخبگان علمی پدید نمی ‌آید، زیرا دانشی که براساس تفکر و تأویلات شخصی از آسمان حقیقت یک انسان وارد می‌شود، مادامی که از ساز و کارهای اجتماعی مناسب برخوردار نباشد، در عرصه فرهنگ و حیات اجتماعی بروز و ظهور نمی ‌یابد و لوازم اجتماعی و تمدنی خود را آشکار نمی ‌سازد. معرفت شناسی و مفروضات آن در جهت بررسی مبنای معرفت شناسی، در رویکرد مطلق بودن علوم دینی، نگرش‌های متفاوتی وجود دارند که هر یک برغم برخورداری از پایگاه استدلالی خاص و شروع از مقدمات متفاوت، به نتیجه‌ای مشابه و همگون دست یافته است، که دین با همه علم نسبت دارد و نه بعضی از علوم و این نسبت باید به صورتی هماهنگ تبیین و تحلیل گردد: الف - نگرش اول: حاکمیت اراده بر جریان تولید مطلق علم در این نگرش، طرح ادعای اطلاق در تولید علوم دینی به واسطه دستیابی به مکانیزم متفاوت در تولید معرفت و تحول در نگرش معرفتی نسبت به علم و ادراک صورت گرفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.