Skip to main content
فهرست مقالات

برهان مفهومی از دیدگاه آنسلم و محقق اصفهانی (کمپانی)

نویسنده: ؛

بهار 1385 - شماره 27 علمی-پژوهشی (16 صفحه - از 115 تا 130)

کلیدواژه ها : برهان مفهومی ،برهان وجودی ،حمل اولی ،حمل شایع

کلید واژه های ماشینی : آنسلم ،حمل شایع ،برهان مفهومی ،الوجود ،برهان آنسلم ،حمل اولی ،واجب‌الوجود ،اولی ،واجب تعالی در خارج ،ممتنع الوجود ،ممتنع ،توضیح برهان آنسلم ،مفهوم ذهنی ،مفهوم واجب ،شریک الباری ،وجود واجب ،مفهوم واجب‌الوجود ،شایع ،اثبات واجب ،ذهنی ،معنا ومحکی در خارج ،توضیح برهان مرحوم اصفهانی ،برهان محقق اصفهانی ،برهان مرحوم اصفهانی ،اثبات وجود ،مفهومی در فلسفة اسلامی ،الباری ،محقق اصفهانی ،واقع ،توضیح برهان

یکی از راه­های اثبات وجود خدا، اثبات از طریق مفهوم است. در این روش، تنها از طریق یک مفهوم ذهنی مثل مفهوم واجب­الوجود ، مفهوم کامل­ترین و مفهوم بزرگ­ترین، وجود واجب تعالی در خارج اثبات می­شود بدون این که به جهان خارج رجوع و از واقعیت­های عینی و موجودات طبیعت کمک گرفته شود. بر این اساس، برهان مفهومی یک برهان پیشینی و قبل از تجربه است. این برهان را در غرب اولین بار قدیس آنسلم (1033-1109) متکلم قرن 11 میلادی و اسقف کلیسای کانتربری مطرح کرد و از زمان کانت، «برهان وجودی» نامیده شد. بر این برهان، اشکالات متعددی وارد شده که مهم ترین آنها اشکال خلط بین حمل اولی و حمل شایع است که اندیشمندان اسلامی آن را مطرح کرده­اند. در میان اندیشمندان اسلامی اولین بار فارابی این برهان را ارائه و سپس اندیشمندان دیگری آن را مطرح کرده­اند که موجزترین و متقن­ترین بیان را مرحوم محمد حسین اصفهانی معروف به کمپانی مطرح کرده است. مقالۀ حاضر بر آن است که برهان ایشان را تبیین و با برهان آنسلم مقایسه کند و اشکالاتی را که بر برهان محقق اصفهانی وارد شده است، پاسخ دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.