Skip to main content
فهرست مقالات

بازخوانی فرمانی از مظفر الدین شاه قاجار

نویسنده:

ISC (4 صفحه - از 5 تا 8)

کلید واژه های ماشینی : شاه، شاه قاجار، ناصر الدین شاه، اسناد، مظفر الدین شاه، فرمان، قضا، اصفهان، بایگانیهای، تاریخ، بازخوانی فرمانی از مظفر، بایگانیهای راکد قوهء قضائیه، دربار، ایران، عصر قاجار، بهار، حکم، میرزا مهدی اصفهانی، دربار دار الخلافهء تهران تشکیل، پدیدآوردنده سند در ارزشیابی اسناد، حکومت، زمان، فرامین عصر قاجار، حکومت ناصر الدین، متن، تاریخ قضا و دادگستری، مظفرالدین‌شاه قاجار، مردم، اصفهانی در دربار قاجاریه، شاهان ایران صادر

بیراه نیست اگر گفته شود که مهمترین ابزار در مطالعات تاریخی اسناد هستند، زیرا در اکثر اوقات حتی پدیدآورندگان و شاهدان حوادث نیز ناگزیرند برای اثبات گفته های خود سند ارائه دهند. در این میان بدیهی است که همه اسناد از ارزش یکسانی برخوردار نیستند. عوامل بسیاری از جمله شخصیت پدیدآوردنده سند در ارزشیابی اسناد دخیلند. به همین خاطر اسنادی که سال ها پیش از طرف شاهان ایران صادر شده اند، از ارزش بالایی برخوردارند. در این مقاله یکی از این گونه اسناد که توسط مظفرالدین شاه قاجار صادر شده، بازخوانی و معرفی شده است. شاید عمده ترین ارزش این سند را بتوان در راستای مطالعات مربوط به تاریخ قضا و دادگستری در کشور دانست، چه متن آن در پی متظلم شدن یکی از شهروندان اصفهانی در دربار قاجاریه صادر شده که مدعی بوده است یک تاجر با زور و تزویر و کمک افراد دولتی توانسته است برخی املاک متعلق به او را تصاحب نماید. پیگیریهای قضایی این شهروند در زمان ناصرالدین شاه را به جایی نبرده و او ناگزیر شده است مجددا در دوره مظفرالدین شاه دست به دامن دربار و شخص اول مملکت شود. این فرمان در یکی از بایگانی های راکد قوه قضائیه نگهداری می شود و نویسنده با ارائه آن تلاش کرده است، اهمیت بایگانی های راکد قوه قضائیه و اسناد آنها را در مطالعات تاریخی نشان دهد.

خلاصه ماشینی: "کارکرد این‌ بایگانیها در طول سالیان گذشته،صرفا پاسخگوئی به ارباب رجوعهایی‌ بوده است که هر از گاهی برای دعاوی جدید خود به سوابق دعاوی قدیم‌ نیاز پیدا می‌کردند و با دستور شعبهء رسیدگی‌کننده به دعوا،با مراجعه به‌ مسئولان بایگانی راکد ذیربط،گرد و خاک از پروندهء موردنظر خود و چند پروندهء اطراف آن می‌زدودند؛غافل از اینکه در میان همین پرونده‌ها-که‌ دارای سابقه‌ای از اواخر حکومت قاجاریه به بعدند-اسنادی پیدا می‌شود که هرکدام می‌تواند فتح باب تازه‌ای در تاریخ معاصر این کشور باشد و یا حد اقل گوشه‌ای از حوادث روزگار ما را بازگو نماید. یکی از این اسناد-که در لابه لای اوراق یکی از پرونده‌های عصر پهلوی اول یافت شد و برای اثبات حقانیت به دادگاه ارائه شده است- فرمانی از مظفرالدین شاه قاجار می‌باشد که در زیر،باهم به باز خوانی آن می‌پردازیم. متن فرمان‌ "بردار والا گهر فرخنده سیر نامدار و اعز ارجمند اسعد خجسته اختر کامکار،شاهزادهء اعظم ظل السلطان،4به عنوان عنایات الهی و فر و مراحم‌ کاملهء شاهنشاهی معزز و مباهی بوده،بداند عالیجناب فضایل نصاب آقا میرزا مهدی اصفهانی،در خاک پای همایونی متظلم است که در زمان‌ سلطنت و جهانبانی حضرت شاهنشاه شهید سعید5-انار الله تعالی براهینه‌ 6-سید ابو طالب تاجر،یک باب بهار بند7و شتر خان‌8ملکی مرا-که‌ متصل به سرای میرزا کوچک است-به قوت کار گذاران حکومت و همراهی مردمان هنگامه طلب تصرف کرد. نکتهء دیگر در این راستا،نبود واحد"اجرای احکام‌"مقتدر در تشکیلات قضائی بوده است؛به نحوی که شاه قاجار ناگزیر شده به‌"برادر اجل اسعد کامکار"خود-که والی-حکمفرما و شخص اول اصفهان بوده- "امر و مقرر"فرماید تا بدین موضوع رسیدگی و حکم را اجرا کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.