Skip to main content
فهرست مقالات

پیروزی نظریه حاکمیت قریش و پیامدهای آن در تاریخ اسلام

نویسنده:

(26 صفحه - از 5 تا 30)

کلید واژه های ماشینی : قریش، خلافت، پیامبر اسلام، حدیث، الأئمة، عصبیت، سقیفه، ابوبکر، تاریخ، تاریخ اسلام

به دلیل اهمیت و جایگاه ولایت و رهبری امت و ضرورت تداوم راه پیامبر اسلام پس از در گذشت او، آن حضرت از همان سال های آغازین بعثت تا پایان عمر، به امر و اراده الهی و در مناسبت های مختلف و فواصل زمانی متعدد، چه در مکه و چه در مدینه، مسئله امامت و جانشینی را مطرح می کرد و توجه مسلمانان را به این امر خطیر و انتخاب شخصیت لایق برای تصدی آن جلب می کرد و به منصوص بودن جانشینی تأکید میورزید. طرح مسئله و صایت و خلافت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) در جریان دعوت خویشاوندان، بیان حدیث منزلت، اعلام عمومی این مسئله در غدیر، تصمیم بر نوشتن وصیت نامه در واپسین روزهای حیات ـ به رغم آن که عملی نشد!ـ نمونه هایی از سلسله کوشش های پیامبر اسلام در این زمینه به شمار می رود. اما پس از رحلت آن حضرت و ماجرای سقیفه، حوادث، عملا به گونه ای دیگر رقم خورد و دیدگاه دیگری در مورد جانشینی پیامبر به اجرا گذاشته شد که جنبه انتخابی و عرفی داشت. در سقیفه، ابوبکر برای اثبات صلاحیت مهاجران (قریش) برای احراز خلافت، به حدیث الأئمة من قریش استناد کرد و با این استدلال، انصار را از دایره صلاحیت جانشینی پیامبراسلام(صلی الله علیه وآله) بیرون راند! با استناد به این حدیث، نه تنها ابوبکر به خلافت رسید و نه تنها قدرت و حکومت در انحصار قریش قرار گرفت و انصار از صحنه قدرت به دور ماندند، بلکه نظریه حاکمیت قریش نیز در طول تاریخ اسلام پیروز شد. در این مقاله، نظریه حاکمیت قریش و پی آمدهای پیروزی این نظریه، برمحور حدیث الأئمة من قریش، بررسی قرار می شود.

خلاصه ماشینی:

"مبنای عام در تصدی منصب ها و مسئوولیت ها، به صورت کلی، در فقه همه مذاهب اسلامی این است که هیچ وقت در این زمینه به نسب، قرابت، وابستگی به قبیله یا قوم خاصی نگاه نمی کنند، بلکه به صفات شخصی از لحاظ اخلاق و مهارت و معرفت نگاه می کنند، حال آیا در این جا، در مورد ریاست دولت یا آن چه امامت و خلافت نامیده می شود، به حکم پاره ای احادیث که مشهورترین آن ها حدیث الأئمة من قریش است، استثنایی هست؟» وی در ادامه بحث اضافه می کند: «البته باید توجه داشته باشیم که منشأ اقوال و افعال نبی اکرم(صلی الله علیه وآله) در میان علمای اسلام، دو گونه بوده است: گاهی برخاسته از وحی و امر الهی بوده که مأموریت داشته آن را ابلاغ یا اجرا کند، اما گاهی به عنوان ولایت عامه، در زمان خود، اقدام می کرد، در این صورت طبعا عمل او اجرای اسلام طبق مقتضای زمان، و اجتهاد در اجرای احکام وحی شده شمرده می شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.