Skip to main content
فهرست مقالات

موانع توسعه در ایران: برخی عوامل تاریخی ـ قسمت سوم

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : شیوه تولید آسیایی ،مارکس ،مفهوم شیوه تولید آسیایی ،ویژگی‌های شیوه تولید آسیایی ،انگلس ،ویژگی‌های شیوه تولید ،تاریخی ،استبداد ،نظام ،نظام فئودالی ،مالکیت ،شرقی ،جامعه ،حکومت ،سیاسی ،جامعه آسیایی ،مفهوم ،زمین ،ویژگی‌های جوامع آسیایی به کار ،مرحله تکامل تاریخی مغرب ،برده‌داری ،مفهوم کلی‌تر شیوه تولید ،شیوه تولید آسیایی چشم ،مراحل تکامل تاریخی اروپا ،اجتماعی ،شیوه تولید آسیایی در نظام ،شیوه تولید آسیایی از نظام ،نظام آسیایی ،مرحله تکامل تاریخی مغرب‌زمین ،برده‌داری فئودالی و سرمایه‌داری

خلاصه ماشینی:

"برای روشن شدن‌ مسأله و درک بهتر تحولاتی که در زندگی مفهوم«شیوه تولید آسیایی»رخ داده‌ است،ویژگی‌های«جامعه آسیایی»در قالب 3 دوره متمایز یعنی پیش از «مارکس»و«انگلس»،دوران«مارکس»و«انگلس»و پس از آن ارائه می‌شود تا بتوان تصور مشخص‌تری از سیر کلی مفهوم شیوه تولید آسیایی و ویژگی‌های آن به دست آورد. در این رابطه«پری اندرسون»در کتاب معروف خود تحت عنوان«تبار حکومت‌های مطلقه»به هنگام بحث از شیوه تولید آسیایی(یادداشت دوم، صفحات 549-462)با ارائه جدول گونه‌ای ویژگی‌های استبداد شرقی‌ منعکس در آثار متفکران اروپایی پیش از«مارکس»و«انگلس»را آورده‌ است که عینا نقل می‌شود. این دوره که به نظرات«مارکس»و«انگلس»اختصاص دارد،با بحث از مفهوم شیوه تولید و اجزاء آن-یعنی روبنا و زیر بنا-آغاز می‌شود و این مفهوم متفکمران پیش از«مارکس»و«انگلس»ملاک مشخصی‌ را در فهرست کردن ویژگی‌های جوامع آسیایی به کار نگرفته و صرفا به بیان تفاوت‌های اروپای غربی با جوامع‌ شرقی پرداخته‌اند. «مارکس»در کنار پذیرش‌ چهار مرحله تکامل تاریخی مغرب زمین یعنی دوران کمون اولیه یا نظام‌ اشتراکی ابتدایی،دوره برده داری،دوره فئودالی و بالاخره سرمایه داری،از شیوه تولید آسیایی به عنوان مرحله‌ای جدای از چهار دورده یاد شده،سخن‌ می‌گوید. چنانچه مشاهده می‌شود به«مارکس»و«انگلس»به هیچ روی شیوه تولید آسیایی در نظام یا جامعه آسیایی را،امری گذرا ندانسته،آن را برای قرن‌ها گرانجان و استوار و بدون تغییر تلقی کرده‌اند و این بر باور بسیاری که احتمال‌ پیدایش فئوالیسم از برده داری و یا نظام آسیایی را مطرح ساخته‌اند،خط بطلان می‌کشد و به نظر نمی‌رسد که«مارکس»منطقا چنین استنباطی را مطرح ساخته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.