Skip to main content
فهرست مقالات

سلسله های اسلامی در ایران و مسئله مشروعیت

نویسنده:

(20 صفحه - از 32 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : مشروعیت، سیاسی، اسلام، دستگاه خلافت، ایران، حکومت، دینی، دولت، کاریزمای، اقتدار

خلاصه ماشینی:

"سلسله‌های حکومتی در ایران،چه آنها که‌ بعنوان حکام ولایات،منصوب یا مورد تأیید دستگاه‌ خلافت عباسی بودند و چه حکومتهای کم دوامی‌ که در دوره‌های ملتهب و پرآشوب ملوک الطوایفی‌ از هرگوشه‌ای سر بر آوردند،و چه پادشاهی‌های‌ بزرگی که با چیره شدن بر همه رقبا و سیطره یافتن‌ بر تمامی قلمرو ایران بزرگ خاطرهء ساسان و اردشیر را در دودمان خود زنده کردند،همگی در چند خصیصه که به نوعی در نظریه‌های تحلیل‌ ساخت سیاسی ایران پس از اسلام نیز منعکس‌ گردید مشترکند: *موروثی بودن حاکمیت در دودمان‌ فرمانروای پیروز. »(ابن خلدون/پروین گنابادی 1359:400) البته شواهد فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد دستگاه خلافت از این رابطهء مشروعیت دهی صرف‌ به دولتهای مستولی و برکنار ماندن از اقتدار سیاسی‌ در سرزمین پهناور اسلامی راضی نبوده و در عین در اختیار داشتن پیشوایی دینی،خواهان کسب هیمنهء سیاسی و رهبری دنیوی جهان اسلام نیز بوده است. 37 هرچند الگوی حاکمیت«قیصر-پاپیستی»و شکل‌ کلی مناسبات میان شاه و علما در طول حکومت‌ 230 سالهء آنان بر سیاق تقریبا واحدی حفظ شد، لیکن برحسب تمایلات و ارادهء شخصی هرپادشاه، وضع خاصی به خود گرفت؛لذا می‌توان حکومت دو قرنهء صفوی را از جنبهء میزان نفوذ طبقات مذهبی در دربار و نقش و تأثیر علمای دین در سیاست به سه‌ دورهء متمایز تقسیم کرد:(میر احمدی 1369:48) *عهد شاه اسماعیل که با اندیشهء ایجاد یک‌ حکومت دینی،با پشتوانهء معنوی رؤسای صوفی و جانفشانیهای قزلباشان همراه بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.