Skip to main content
فهرست مقالات

جامعه قحطی و نظریه تضاد دولت و ملت

نویسنده:

خلاصه ماشینی:

"نویسندهء محترم و شناخته شده دکتر محمد علی کاتوزیان بدرستی بنای نظریهء خود را همانند هر نظریه‌پرداز دیگری بر مشاهدات(شواهد تاریخی)می‌گذارد و در این راه نمونه‌های تاریخی‌ فراوانی نقل می‌کند ولی در دو قسمت باقی کار یعنی بیان نظریه و چرایی مربوط به آن برخوردی‌ قانع‌کننده را به نمایش نمی‌گذارد. در چنین شرایطی به قدرتی مافوق‌ قانن نیاز بود تا ورای قانون عمل کند و ذخیره‌ها و مازاد سال‌های گذشته را صرف‌نظر از این که به چه‌ کس تعلق دارد ظاهرا برای کاستن از ابعاد فاجعه‌ در اهمیت بروز قحطی بویژه به لحاظ عواقب سیاسی-اجتماعی‌ آن همین بس که دو انقلاب‌ عظیم تاریخ اروپا یعنی‌ انقلاب کبیر فرانسه و انقلاب اکتبر روسیه به‌ فاصلهء کمی از بروز قحطی‌ روی داده است. نکته‌ای که در این جا باید یادآور شد این است‌ که وسعت قلمرو در امپراتوری‌های کهن نظیر چین و هند و ایران سبب می‌شد که اغلب اوقات‌ قحطی در تمامی قلمرو سایه‌افکن نباشد و این‌ مفری می‌شد تا فرمانروایان اصلی برای رفع نیاز،با مصادرهء مازاد تولید از مناطقی که قحطی در کار نبوده یا شدت کمتری داشته است،ادامهء حیات مالی‌ و سیاسی خود را ممکن سازند. در مناطق متعلق به اقلیم خشک که سرزمین‌ ایران نیز در آن جای گرفته است،آب تنها یک‌ عامل کمیاب برای تولید نیست بلکه عاملی‌ نامعین و نامشخص و نامطمئن نیز هست و اهمیت این نکته زمانی بیشتر می‌شود که در مقایسه بدانیم زمین در کشورهای اروپایی اگرچه‌ عاملی کمیاب برای تولید محسوب می‌شده ولی‌ همواره به‌طور نسبی دارای وضعی مشخص و معین بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.