Skip to main content
فهرست مقالات

سنجش ناپذیری رده بندی ها و واقع گرایی علمی از دیدگاه سنکی

نویسنده:

ISC (19 صفحه - از 29 تا 47)

کلیدواژه ها : سنجش‌ناپذیری ،واقع‌گرایی علمی ،مرجع ،معنا ،واژه‌های نظری ،انواع طبیعی

کلید واژه های ماشینی : کوهن ،رده‌بندی ،تز سنجش‌ناپذیری ،تز سنجش‌ناپذیری و واقع‌گرایی علمی ،رده‌بندی ها و واقع‌گرایی علمی ،ارجاع ،واژگان ،واقع‌گرایی علمی ،واقع‌گرایی علمی از دیدگاه سنکی ،علمی ،معنا ،نظری ،استدلال ،تلائم تز سنجش‌ناپذیری و واقع‌گرایی ،کوهن و فای‌رابند ،ساختارهای رده‌بندی ،سیاره‌ی ،هویات ،تز سنجش‌ناپذیری علمی از زمان ،فلسفه‌ی ،نظریه‌ی علی ارجاع ،نظریه‌ی توصیفی ارجاع ،فلسفه‌ی علم ،جمله‌ی ،تز سنجش‌ناپذیری در آرای کوهن ،کتاب ساختار انقلاب‌های علمی ،توصیفی ،تغییر ،رأی ،آرای کوهن و فای‌رابند

تز سنجش‌ناپذیری علمی از زمان ارائه‌ی آن توسط کوهن و فایرابند، تزی ضدواقع‌گرایانه انگاشته شده است. در این مقاله استدلال می‌گردد که این تز از زمان ارائه‌ی آن تا به حال دست‌خوش تحولاتی بوده است و تنسیق آخری که کوهن از آن ارائه می‌نماید منافاتی با واقع‌گرایی علمی ندارد. این‌که چگونه مرجع یک واژه‌ی علمی مشخص می‌گردد محل مناقشه‌ی فلاسفه بوده است. در این مقاله از نظریه‌ای برای ارجاع دفاع می‌گردد که متضمن تلائم تز سنجش‌ناپذیری و واقع‌گرایی علمی باشد.

خلاصه ماشینی:

"وی از مثال «سیاره‌ی زهره»ی فرگه استفاده کرده و می‌گوید: محتوای دو نظریه ممکن است به‌وسیله‌ی مرجع مشترک مورد قیاس واقع شوند، هرچند که واژگان آن نظریه‌ها از لحاظ معنا متفاوت باشند (شفلر، 1967، فصل 3 به نقل از سنکی، 2000، ص128)؛ اما برای این استدلال شفلر می‌توان دو جواب قاطع از طرف کوهن و فایرابند مطرح نمود:1ـ موارد تاریخی نشان می‌دهند که تغییر در مرجع از موارد شایع در تاریخ علم است؛ مثلا بعید است که مرجع واژه‌ی «اتم» در علم امروز همان چیزی باشد که در دوره‌ی یونان باستان کاربرد داشته است. حسن نظریه‌ی علی ارجاع از دیدگاه واقع‌گرایان، عدم وابستگی مرجع به معناست، ولی این نظریه نیز پاسخ‌گوی ایرادهایی که کوهن و فایرابند مطرح کرده‌اند نیست؛ چرا که مشکل موارد تاریخی، که در آنها مرجع تغییر می‌کند، هم‌چنان باقی است؛ افزون بر این مشکل که مرجع انواع طبیعی(2) مشاهده‌پذیر چگونه باید مشخص گردد؟ نمونه‌ای از این مشکل در مثال سیاره‌ی فرضی پاتنم دیده شد (کیم استرلنی ،1983، ص121 به نقل از سنکی، 2000، ص133). 4ـ نظریه‌ی توصیفی ـ علی ارجاعمطابق این نظریه مرجع نه‌تنها ممکن است در استفاده‌های پس از نام‌گذاری واژه تغییر کند، بلکه توصیفات نقش‌های علی نیز در تعیین مرجع واژه‌های نظری دخیل‌اند؛ به عبارت دیگر، روابط علی که بر پایه‌ی آنها مرجع مشخص می‌شود باید با توصیف تکمیل گردند؛ مثلا در حالی‌که یک نوع را با اشاره به یک نمونه از آن مشخص می‌کنیم، مرجع به‌وسیله‌ی رابطه‌ی علی ادراک با توصیفات خاصی برای نوعی که نمونه به آن نوع تعلق______________________________1 ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.