Skip to main content
فهرست مقالات

نقش تاریخ در فلسفه ی علم

نویسنده:

مترجم:

ISC (14 صفحه - از 141 تا 154)

کلید واژه های ماشینی : تاریخ، فلسفه، علم، فلسفه‌ی علم، تاریخ علم، لاکاتوش، کوهن، ابطال، تاریخ در فلسفه‌ی علم، نظریه‌های فلسفی

خلاصه ماشینی:

"حال اگر رویداد مورد بحث دارای اهمیت فراوانی در تاریخ علم باشد، این حقیقت که نظریه‌ی فیلسوف آن رویداد را به اتهام غیرعقلانی بودن محکوم می‌کند، دلیلی می‌شود بر علیه خود آن نظریه؛ بنابراین، مطابق رأی لاکاتوش، فیلسوفان باید تلاش کنند توصیفاتی که از علم ارائه می‌دهند تا حد امکان موفقیت‌های متفق‌علیه علم را دربرگیرد؛ به بیان دیگر، هر راه‌حلی برای مسأله‌ی تمیز، تاریخ علم را به رویدادهای علمی و عقلانی و رویدادهای غیرعلمی و غیرعقلانی تقسیم می‌کند. مورخان می‌خواهند بدانند چگونه فلان شخص یا گروه قایل به فلان نظریه‌ی علمی شدند، در حالی‌که فیلسوفان، علاقه‌مند به بررسی کفایت خود نظریه هستند؛ بنابراین، کاملا طبیعی است که آنها نسخه‌ای بسیار دقیق و مستقل از زمینه‌ی تاریخی، از آنچه به بررسی‌اش فراخوانده شدند برای خود بسازند؛ به بیان دیگر، هم مورخین و هم فیلسوفان بر «مهم‌ترین قسمت‌ها»ی متن پیش رویشان تمرکز می‌کنند، اما داوری آنها در مورد اهمیت، بسیار با یکدیگر متفاوت است. در این‌جاست که مورخان فیلسوفان را متهم به نگارش تاریخ‌های بد می‌کنند؛ زیرا می‌بینند در حالی‌که ممکن است هیچ دروغ یا کتمانی در تاریخ نوشته شده توسط فلاسفه نباشد، هدف آنها از روایت تاریخ، چیزی غیر از یافتن بهترین تبیین برای حوادث مورد نظر است. یک فیلسوف، این اندیشه‌ی تاریخی را به راحتی به مبنایی برای نظریه‌ای درباره‌ی عقلانیت علمی تبدیل می‌کند؛ البته هر پاسخ، پرسش‌های جدیدی ایجاد می‌کند: خواهیم پرسید که منظور از پیشرفت و پسرفت چیست؟ واژه‌هایی که بدون رجوع به تاریخ علم نمی‌توان معنای روشنی از آنها ارائه داد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.