Skip to main content
فهرست مقالات

از چیستی علم به سوی چگونگی علم

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 171 تا 198)

کلید واژه های ماشینی : آزمایش، نظریه‌ی نسبیت، علمی، ـــ، مناقشات، کرم‌ها، مایع، دانشمندان، پوزیتیویست‌ها نظریه‌ای درباره‌ی روش علمی، پوشه، شواهد، مارمولک‌ها، نور، نظریه نسبیت عام، کروز، مک‌کانل، نظریه‌ی نسبیت خاص، ظرف، نوترینوهای خورشیدی، مشاهدات، روش، فیزیک‌دانان، نتایج آزمایش‌های پاستور و پوشه، کالینز و پینچ، ارائه نظریه نسبیت، سبب، مناقشه‌ی علمی، نتایج آزمایش، فیوژن سرد، کارهای علمی مک‌کانل و مجله‌اش

خلاصه ماشینی: "با وجود آن که آزمایش میلر با دقت بیشتری نسبت به آزمایش مایکلس ـ مورلی انجام شده بود، این نتایج به عنوان مزاحم‌هایی برای نظریه‌ی نسبیت نگریسته شدند زیرا جامعه‌ی علمی، نظریه‌ی نسبیت را پذیرفته بود و خواستار تغییر آن نبود. با این وصف، این سؤال مطرح می‌شود که پس چگونه مناقشات علمی پایان می‌پذیرد؟ پینچ و کالینز معتقدند آن‌چه باید در یک مناقشه‌ی علمی بدان توجه داشت این است که «جدال میان منتقدان و طرف‌داران در یک مناقشه‌ی علمی، همیشه جدالی برای مقبولیت است» (ص74 تأکید اضافه شده). نتیجه‌ای که از این سخن می‌خواهیم بگیریم این است که، براساس سخن پروفسور کالینز و پروفسورپینچ، درست است که «این دوره در اکثر علوم پایان می‌پذیرد» اما علتی که این دو علم‌شناس معاصر ذکر می‌کنند، سخت برخطاست: اگر کمی دقت کنیم متوجه می‌شویم که علم و معرفت ما درباره‌ی محدوده‌ی مناسب نتایج ـــ همان‌طور که استدلال شد ـــ یا به نظریه‌ی تحت آزمون بازمی‌گردد، یا به چیز دیگری. برخی از این معیارها درباره‌ی تکنیک‌های آزمایش و دستگاه‌های به کار رفته بود، اما این، تنها منبع داوری آن‌ها نبود، بلکه علل دیگری نیز دخیل بودند که هیچ ارتباطی به نتایج آزمایش نداشتند. ناگزیر فرض‌هایی که آزمایش بر آن‌ها بنا شده بود موردتحدی قرار گرفت، به طوری که بعضی از دانشمندان این نظر را مطرح کردند که خورشید برای تأمین انرژی اصلا هیدروژن نمی‌سوزاند! نکته‌ی بسیار دلالت‌آمیز دیگری که کالینز و پینچ مطرح می‌کنند این است که «تصادفی نیست آن‌هایی که احساسی یقینی از فهم و درک روش علمی دارند، به ندرت خودشان در خط مقدم علوم کار وکاوش کرده‌اند» (ص143؛ تأکید اضافه شده)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.