Skip to main content
فهرست مقالات

فهم اجتماعی از نصوص در فقه امام صادق (ع)

نویسنده:

(6 صفحه - از 96 تا 101)

کلید واژه های ماشینی : نص، فهم اجتماعی از نص، فهم اجتماعی، فهم اجتماعی نص، ارتکاز، دلالت، مناسبتهای حکم و موضوع، ظهور، عنصر فهم اجتماعی از نص، حکم

خلاصه ماشینی: "پیدایش و شکل‌گیری این دلالتهای وضعی و سیاقی از کجاست و چه روابط دو سویه‌ای میان آنهاست؟ چگونه می‌توان گونه‌های دلالتهای وضعی و سیاقی هر گفتاری را معین کرد؟ آیا هر کس می‌تواند گستره زبانی خاص خویش را معیاری برای تعیین این دلالتها قرار دهد یا ناگزیر است گستره همگانی زبان را برای آن برگزیند؟ اگر معیار آن گستره زبانی همگانی زبان باشد، کدام گستره همگانی است؟ آیا آنچه در روزگار صادر شدن نص بود، یا می‌توان بر خلاف پیشرفت و دگرگونی زبان، تنها به گستره همگانی زبان معاصر بسنده کرد؟ همه این پرسشها و مانند آنها، تا جایی که کار استنباط بدان نیاز دارد، در بحث‌اصولی مربوط به حجیت ظهور بررسی می‌شود. جنبه اجتماعی فهمیدن نص پرسشی که باید در این باره مطرح کنیم این است: آیا کسی که می‌خواهد معنای نهایی نص را تا همه کرانه‌هایش دریابد، هر گاه دلالتهای گوناگون واژگانی را، از وضعی و سیاقی، ملاحظه نماید و داده‌های زبانی نص را کاملا رسیدگی کند، به هدف خویش می‌رسد؟ پاسخ هم مثبت است و هم منفی; پاسخ مثبت در جایی است که فرض کنیم شخصی که می‌خواهد نصی شرعی را بفهمد تنها زبان را می‌شناسد، یعنی انسانی است که زبان را از راه وحی و الهام دریافته و با دلالتهای وضعی و سیاقی واژه‌ها آشناست و هیچ گونه آگاهی دیگری ندارد. پرسشهایی مانند این که: همگانی بودنی که در ارتکاز و مناسبتهای حکم و موضوع ضرورت دارد، به چه اندازه‌ای باید باشد تا بتوان در فهمیدن نص آن را به کار بست؟ با توجه به این که ارتکاز، چیزی ثابت نیست، بلکه تابع شرایط گوناگون فکری و اجتماعی است; چگونه می‌توان از ارتکاز اجتماعی بهره جست؟ فهم اجتماعی نص و قیاس در پرتو آنچه گذشت می‌توانیم تفاوت میان فهم اجتماعی نص و قیاس را، که در فقه جعفری حرام شمرده شده، دریابیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.