Skip to main content
فهرست مقالات

اجماع در اندیشه شیعی

نویسنده:

(50 صفحه - از 150 تا 199)

کلید واژه های ماشینی : اجماع ،حکم ،حکم شرعی ،حجیت اجماع ،اهل سنت ،امام ،رأی ،اتفاق ،روایات ،ملازمه ،کشف ،خبر ،اجماع کنندگان ،اختلاف ،لطفی ،کشف اجماع از حکم شرعی ،نقل ،قول معصوم ،اصل ،رأی معصوم ،اجماع منقول ،حجیت اجماع منقول ،استدلال ،دلیل ،مبنای ،قول معصوم ( ع ) ،کشف از قول معصوم ،کتاب ،کشف اجماع از رأی معصوم ،کشف اجماع از قول معصوم

نوشتار حاضر به تشریح اجمالی غالب مسائل مربوط به اجماع با استناد به متون معتبر شیعی می‌پردازد و از پیشینه تاریخی، تعریف، اقسام، مبانی حجیت، شرایط، دلالت واحکام فقهی اجماع سخن می‌گوید. در این میان به نقد برخی آراء پرداخته شده و به مناسبت، دیدگاههای دانشمندان اهل سنت نیز طرح و ارزیابی گردیده است. در نهایت، این مقاله تصویری گویا، جامع و مستند از مباحث پیرامون اجماع ارائه می‌دهد.پیش از ورود به بحث اجماع، لازم است به تاریخ اجماع و اختلاف اصولیان و اخباریان درباره حجیت آن و نقشی که در روند استنباط احکام شرعی دارد نگاهی کلی بیفکنیم؛ زیرا این گونه مباحث در ایجاد برداشت اجمالی از حقیقت اجماع برای ورود به مسائل اصلی آن مؤثرند.

خلاصه ماشینی:

"«43» پس از او شیخ طوسی می‌آید و در حجیت اجماع، مبانی جدیدی همچون مبنای لطفی و تشرفی را می‌افزاید«44» و این جریان ادامه می‌یابد تا این که نوبت به متأخران «45»می‌رسد و این‌ها هم مبنای حدسی را برای اجماع مطرح می‌کنند؛ مبنایی که مطابق آن، لازم نیست در کشف از رأی معصوم، تمام فقیهان بر یک رأی اتفاق نظر داشته باشند؛ البته باید اعتراف کرد که بزرگانی همچون جعفی وجود دارند که از دلیلی به نام اجماع اظهار ناآگاهی و از استدلال به آن در آثار فقهی که از آن‌ها به دست ما رسیده اعراض کرده‌اند؛ اما این موارد به سبب وجود ادله دیگری بوده است که آن‌ها را برای اثبات مطلوب کافی می‌دیده‌اند، نه به سبب عدم حجیت اجماع در آن موارد. 3. وجود نداشتن قرینه‌های مخالف اجماع نباید قرینه‌هایی بر خلاف اجماع وجود داشته باشد؛ یعنی قرینه هایی که نشان دهنده فقدان ارتکاز و وضوح در حکم مسأله مورد نظر معاصران امامان یا عالمان نزدیک به عصر آنان است وجود نداشته باشد؛ و گرنه این گونه قرینه‌ها با کاشفیت اجماع از رأی معصوم معارض شده، مانع می‌شود که با حساب احتمالات به حکم مسأله قطع حاصل کنیم؛ زیرا در این صورت به سختی می‌توان حکم کرد که اجماع کنندگان به حکم واقعی مسأله رسیده‌اند؛ چون با توجه به وقوع خطا در بسیاری از مواردی که وضوح کافی نداشته است، احتمال خطای آنان وجود خواهد داشت به خلاف صورتی که مسأله، نزد تمام عالمان روشن است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.