Skip to main content
فهرست مقالات

همراه با دایرة المعارف فقه اسلامی؛ اباحه شرعی

(18 صفحه - از 145 تا 162)

خلاصه ماشینی:

"اباحه شرعی به معنای خاص گاهی ابتدایی است؛ به این معنا که شارع در قالب عناوینی همانند جواز خوردن شخص عابر از میوه درختان محل عبور به مقدار محدود؛«2» جواز تصرف در مال دیگری در بیابان یا در حال گرسنگی و اضطرار با پرداخت قیمت آن به صاحب مال؛ جواز تصرف در مالی که انسان آن را پیدا می‌کند (لقطه) البته با معرفی واعلام آن تا یک سال یا کمتر ؛ جواز خوردن ازخانه‌های خویشان و نزدیکان و موارد دیگری از این قبیل، تصرف در مال غیر را به صورت مجانی و یا با ضمانت قیمت مباح می‌کند. محقق حلی (ره) می‌گوید: خوردن مال فرد دیگری جایز نیست، مگر با اذن او ؛ ولی در مواردی حتی با نداشتن اذن از طرف مالک جایز است همانند خوردن از خانه هایی که در آیه 61 سوره نور آمده است به شرط این که عدم رضایت صاحبخانه معلوم و محرز نباشد و چیزی از خوردنی‌ها را با خودش از خانه بیرون نبرد و همچنین خوردن شخص عابر از درخت خرما به هنگام عبور از کنار آنها و نیز خوردن از زمین زراعی و درخت میوه با تردیدی که در مورد زراعت و درختان میوه وجود دارد. این گونه نیست که هر جا اباحه شرعی درست شد، لازمه‌اش عدم ضمان باشد، بلکه در بعضی از موارد اباحه شرعی با ضمان قابل جمع است؛ چون گاهی اذن شارع به تصرف، فقط حکم تکلیفی را برمی دارد نه حکم وضعی را ؛ مانند گرسنگی شدید و اضطرار به خوردن مال غیر که موضوع حرمت تصرف در مال غیر را برمی‌دارد نه ضمان را."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.