Skip to main content
فهرست مقالات

جریان روشنفکری دینی و پارادایم اصلاح (ایران بعد از انقلاب اسلامی)

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1381 - شماره 6 (32 صفحه - از 155 تا 186)

کلیدواژه ها : دین ،سیاست ،روشنفکر ،انقلاب ،اصلاح ،سنت ،تجدد ،توسعه ،پارادایم ،گفتمان‌ اسلام ،غرب

کلید واژه های ماشینی : روشنفکری دینی ،جریان روشنفکری دینی ،دینی ،جریان روشنفکری ،انقلاب اسلامی ،روشنفکران دینی ،سروش ،پارادایم اصلاح ،شبستری ،حکومت دینی ،تمدن غرب ،معرفت دینی ،گفتمانهای روشنفکری ،مجتهد شبستری ،پیشین ،محمد مجتهد شبستری ،روشنفکر دینی جدید ،اصلاح دین ،دین و توسعه ،جدید ،تمدن جدید ،روشنفکری جدید ،جریان فکری ،نظام سیاسی ،سیاست و حکومت ،گوهر دین ،جدید روشنفکر ،سروش و شبستری ،جدید روشنفکری ،دسته از روشنفکران

روشنفکری در ایران از ابتدا منسجم و یکدست متولد نشد بلکه نحله ها و طیف های مختلفی نمود داشت، اما در هر گروه یک گفتمان، از طنین بیشتری برخوردار بوده و گفتمان های دیگر را تحت شعاع قرار داده است. با پیروزی انقلاب اسلامی جریان روشنفکری در ایران شکل گرفت و بتدرسج به خود انسجام بخشید که به جریان روشنفکری دینی موسوم شد، هر چند طیف های مختلفی را در درونش جای داده بود. از چهره های شاخص این جریان که گفتمان آنها از هیمنه خاصی بر خوردار بوده و بویژه در دهه 70 شمسی کل ایران را نمایندگی می کردند، می توان از عبدالکریم سروش و محمد مجتهد سبستری نام برد. از ویژگی های آشکار نظام سیاسی لرآمده از انقلاب اسلامی، تثبیت و تداوم پارادایم انقلاب در بعد سیاسی بود که پاسخ آن در نزد روشنفکران به صورت اصلاح تجلی یافت. این پارادیم از ویژگی های برخودار بود که آن را پارادیم حاکم بر نظامی سیاسی متمایز می ساخت.چنانچه به بیان کلی و مختصر خواسته باشیم توصیفی از این پارادیم را در سه زمینه کلی سنت و تجدد، دینم و دولت، و دین و توسعه ارائه دهیم می توانیم بگوییم: این پارادایم با پرهیز از پرخاشگری درصدد تلفیق سنت و مدرنیسم با رویکرد انتقادی نسبت به هر دو بر آمد و در فاز دوم در پی حاکمیت دولت دینی بود؛ دولتی که نه تنها کارکردی عقلانی داشته، بلکه در چارچوب کلی دین اسلام گام بردارد. در نهایت، پارادایم با تاکید بر محتوای پیام اسلام، مبنی بر محور قرار دادن کرامت انسانی، خواستار توسعه فرهنگی و سیاست در کلیت آن بود.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.