Skip to main content
فهرست مقالات

تاملی در یک تعبیر قرآنی

نویسنده:

(7 صفحه - از 5 تا 11)

کلید واژه های ماشینی : تنزیه، حاشا، حرف جر، یوسف، فعل، حاش‌لله، اسم، زمخشری، قرائت، تنزیه خداوند

خلاصه ماشینی:

"ابن هشام گفته است که این فعل متعدی و متصرف است؛ می‌گویی «حاشیته» و منظور از آن «استثنیته» است؛ و برای متصرف بودن آن به این شعر نابغه ذبیانی تمسک می‌کند که حاشا در آن به صورت فعل مضارع آمده است: ولا اری فاعلا فی الناس یشبهه ولا احاشی من الاقوام من احد (3) برخی از نحویان «حاشا» را فعل جامدی دانسته‌اند که مضارع آن استعمال نشده است، و گفته‌اند آنچه در این شعر آمده از باب ساختن فعل جعلی از حرف است؛ مانند «سوفت» که از «سوف» ساخته شده است. (3) مرادی می‌گوید: ظاهر قول زجاج این است که «حاشا» اسم است، و ابن مالک نیز آن را صحیح دانسته و گفته: صحیح است که بگوییم حاشا اسمی است که مانند مصدر منصوب می‌شود و بدل از فعل است. این قول نیز که حاش در آیه شریفه معنای فعلی دارد و از «حاشی یحاشی» است، از قوت لازم برخوردار نیست، زیرا کسانی که حاش را در این جا فعل می‌دانند مجبورند که چندین لفظ در تقدیر بگیرند؛ بعضی تقدیر آیه را این گونه گفته‌اند: حاشی یوسف نفسه من الفاحشة لله، و بعضی آن را به این صورت می‌آورند: حاشی یوسف الفعلة لأجل الله، و ابن عطیه چنین گفته است: حاشی یوسف ان یقارف ما رمته به لطاعة الله او لمکانته منه او لترفیع الله له."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.