Skip to main content
فهرست مقالات

سیر تاریخی نظریه ولایت عرفانی (2)

نویسنده:

(2 صفحه - از 8 تا 9)

کلید واژه های ماشینی : ولایت، عرفان، اولیا، هجویری، انبیا، دین، غزالی، نظریه ولایت عرفانی، تصوف، عارفان

خلاصه ماشینی:

"خواجه عبد الله در منازل السائرین در بحث«فراست»و بحث«الهام» و مشاهده و مکاشفه به برخی از حالات اولیا اشاره کرده است ولی مستقیما خود بحث ولایت را به گونه بحثی مستقل و متمایز در هیچ‌یک از آثارش‌ مطرح نساخته است و تنها در کتاب صد میدان و در برخی از رسائل و مناجات نامه‌هایش اشاراتی مختصر به ولایت کرده است. احمد غزالی در فصلی که از کتاب ألتجرید خود به بحث درباره اولیا اختصاص داده است،مستقیما به بیان معانی ولایت و ولی نمی‌پردازد، بلکه بحث خود را با ذکر مقامات اولیا آغاز کرده به بیان فوق میان سالک و مجذوب ختم می‌کند. 16 در این‌جا دو نکته هست:یکی این که برخلاف پندار سعد الدین‌ حموی،«ولی»در ادیان دیگر نیز وجود داشته است و بحث ولایت منحصر به اسلام و عرفان اسلامی نیست،چنان‌که بعدا در این مورد مطالبی ذکر خواهیم کرد. غزالی خود درباره شمارهء ایشان‌ سخنی نمی‌گوید،اما مشایخ دیگر در این باره سخنانی بیان کرده‌اند؛مثلا هجویری به جای لفظ«علما»از لفظ«اخیار»استفاده کرده و تعداد آنان را سیصد،و ابدال چهل،و اوتاد را چهار تن دانسته است. این‌ عده را غزالی در مقام مقایسه با اولیا مجذوب چنین وصف می‌کند:«و اما ولی سالک صلاحیت این را دارد که مربی خلق باشد؛زیرا او به منزلهء شخص‌ بالغی است که ولایت تصرف در نفسش به او تفویض شده،و هرکه ولایت‌ بر نفس خود داشته باشد جایز است که سرپرستی دیگران را هم عهده‌دار شود. خواجه احمد در همین جا کلام خود را درباره اقسام دوگانهء اولیا ختم می‌کند، اما این بحث بدین صورت در تصوف باقی نمی‌ماند،بلکه مشایخ دیگر پس از خواجه آن را تحمیل می‌کنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.