مقالة

مؤلف: زرگری نژاد، دکتر غلامحسین ؛ پاکروان، مهدیه ؛

تاریخ (دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات) تابستان 1398 - شماره 53 التصنيف: B/ISC (‎24 صفحة - من 58 إلی 81 )

الکلمات المفتاحية: قریش غارت پیامبر ص انتقام کاروان های تجاری سنن عرب Maraud Trading caravans Take revenge Arabs’ traditions Prophet Quraysh

fa en

خلاصة:

برخی برآن‌اند که چون پیامبر(ص) در مدینه مستقر شد و حامیانی در کنار خود یافت، فرصت را مناسب دید که از مکیان انتقام بگیرد و بدین ترتیب حمله به کاروان‌های تجاری قریش آغاز شد. این نوشتار با محور قرار دادن دو مولفه یعنی انتقام ورزی در سیره نبوی و بررسی شاخصه‌هایی در بافت و سنن جامعه عرب به تحلیل انتقادی این هدف می‌پردازد. مبادرت به جنگ برای انتقام نیازمند بسترها و تدارکات اولیه است حال آنکه شرایط دشوار مسلمانان در ماه‌های اولیه بعد از هجرت، خود نیازمند تمهیداتی برای رسیدن به حداقل‌های یک جامعه پایدار بود، نه چنان که بتوانند راهی میدان رزم شوند. علاوه بر این سیره نبوی گویای چشم‌پوشی از انتقام در هنگام قدرت است. حمله به کاروان ها براساس مولفه دوم نیز با چالش‌ مواجه است. عرب برای تعاملات تجاری خود دارای قوانینی مانند پیمان‌های ایلاف بود که سبب رونق تجارت و امنیت بخشی می‌شد. پیامبر(ص) به عنوان یک مصلح اجتماعی نه تنها چنین قوانین مدنی و مطلوبی را زایل نکرد بلکه با تکیه بر بنیان‌های نیک اجتماعی به تغیر و ترمیم پرداخت. این تحقیق نشان می‌دهد که هدف بیان شده شاکله استواری ندارد و با زیرساخت ها، داده‌ها و تحلیل‌های تاریخی ناسازگار است.

ملخص الجهاز:

در این نوشتار موضوع یورش به کاروان‌های تجاری و غارت یا مصادرۀ اموال قریش با تمرکز بر مسئله انتقام ورزی در سیره نبوی و نیز با در نظر گرفتن بافت و سنن جامعۀ عرب بررسی می‌شود. 1- تحلیل مسئلة حمله به کاروان‌های تجاری بر اساس منطق انتقام‌ورزی با در نظر گرفتن اقتضائات اجتماعی، این موضوع باید واکاوی شود که آیا پیامبر(ص) چند ماه بعد از هجرت به قصد انتقام به کاروان‌های قریش حمله کرده و آیا شرایط مدینه با چنین دیپلماسی‌ای سازگار بوده است؟ 1-1. نفوذ قریش در منطقه اگرچه پیامبر(ص) از همان آغاز کوشید تا مناسبات مطلوبی با قبایل اطراف خود برقرار کند، ولی قوت روابطی که این قبایل تحت پیمان‌های خدمات تجاری یا سیاسی با مکه داشتند بسی عمیق و ریشه‌دارتر بود. البته تردیدی نیست که انصار با درک دشواری شرایط مسلمانان و سرسختی ستیزه‌گران با پیامبر بیعت کردند، اما این بدین معنی نیست که در همان ماه‌های اول، همۀ اهل شهر پذیرای پیامبری شده باشند که ناامن کردن مسیرهای اطراف مدینه را در رأس برنامه‌های خود قرار داده باشد. چه کسی می‌تواند مانع تبدیل شدن این تاوان‌های سنگین به لذت انتقام شود؟ اما پیامبر(ص) چنان مسلمانان را در سایۀ تعالیم خود کنترل و تربیت کرده بود که آن روز علی‌رغم وجود چنین بستر آماده‌ای شمشیرها غلاف شدند. این عمل می‌توانست به‌شدت در میان یهود و منافقان مدینه و قبایلی که با قریش همسو بودند محرک جنگ باشد، حتی ممکن بود نزد خود مسلمانان هم محل مناقشه شود.

استلام ملف الإرجاع :
(پژوهیار, , , )

رابط قصير:

دخول / الاشتراک

تحتاج الدخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.

دخول