بررسی فقهی تأثیر متقابل اقاله و حق شفعه بر یکدیگر مقالة

مطالعات فقهی و فلسفی پاییز 1395 - شماره 27 (‎21 صفحة - من 71 إلی 91 )

الکلمات المفتاحية: اقاله مبیع مشتری شفیع حق شفعه object of sale Pre emption Cancelling Of The Contract Purchaser Middleman عقد بیع عقد بیع بایع فقها

fa en

خلاصة:

شفعه عملی حقوقی است که شارع آن را بنا بر مصالحی برای احد شرکاء مال مشاع، تحت شرایطی به تبع عقد بیعی که فی مابین احد شرکا و ثالث منعقد می‌گردد به رسمیت شناخته است. از آنجایی که ممکن است این عقد تحت تاثیر رضایت طرفین مورد اقاله قرار گیرد و این رهگذر مبیع به ملکیت بایع و ثمن به ملکیت مشتری باز گردد، دو حالت به وجود خواهد آمد، حالت اول جایی است که قبل از اعمال حق شفعه توسط شفیع اقاله صورت می گیرد و در حالت دوم بعد از اعمال حق شفعه اقاله صورت می‌گیرد. مشهور فقها بر این اعتقادند که چون حق شفعه به مجرد عقد بیع به وجود می‌آید و به عنوان یک حق مکتسب برای شفیع خواهد بود اقاله بعدی نمی تواند بر آن تاثیر گذاشته و موجب از بین رفتن آن گردد بلکه این حق شفعه است که اگر بعد از اقاله صورت گیرد باعث رفع اقاله می گردد. در مقابل این قول برخی از فقها نیز معتقدند که چون با اقاله مبیع به ملکیت بایع باز می گردد بنابراین محلی برای حق شفعه باقی نمی ماند زیرا مجرای حق شفعه آن است که حصه مبیعه در تملک مشتری باشد.

ملخص الجهاز:

بنابراين هر چند در وهله اول از عبارات گروه دوم ، (اقاله در همه عقود جريان دارد) بـه نظـر مـي رسد که اقاله در عقود جايز نيز جريان دارد زيرا اطلاق عبارت «همـه عقـود»، عقـود جـايز را نيـز شامل مي شود، لکن به نظر مي رسد منظور فقها از بيان «همه عقود» تنها عقـود لازم اسـت و ايـن عبارت منصرف از عقود جايز بوده ، زيرا علي الاصول عقد جايز نيازمند اقاله نيسـت چـون طـرفين هر زماني که بخواهند مي توانند آن را بر هم بزنند و نيازي به توافـق طـرفين در بـر هـم زدن از از طريق اقاله احساس نمي شود، لکن شايد بتوان گفت اولا طبق اصاله العموم عبـارت «همـه عقـود» شامل عقود جايز نيز مي شود که برخي از فقها صريحا به آن شاره نموده انـد (بحرانـي، (بـي تـا)، ٢٤٤/١٢؛ حکيم ، (١٤١٥)، ١١٣/٢)١ و ثانيا ممکن است عقد جايزي ضمن عقد لازمي شـرط شـود در اين صورت تا زماني که عقد لازم وجود دارد عقد جايز نيز وجـود داشـته و قابـل فسـخ نمـي باشد.

استلام ملف الإرجاع :
(پژوهیار, , , )

رابط قصير:

دخول / الاشتراک

تحتاج الدخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.

دخول