شناسایی گونه‌های مشابه با خبر جعلی و تبیین شاخصه‌های تفاوت بین آن‌ها مقالة

مؤلف: ساعی، محمدحسین ؛ البرزی دعوتی، هادی ؛

مطالعات فرهنگ - ارتباطات تابستان 1400-شماره 86 التصنيف: الف/ISC (‎40 صفحة - من 7 إلی 46 )

الکلمات المفتاحية: شایعه پروپاگاندا خبر جعلی محتوای ساختگی محتوای دستکاری شده Fake News Manipulation propaganda Rumor Fabrication اطلاعات کاربران سیاسی طنز دست‌کاری تولید

fa ar en

خلاصة:

عبارت جدید «خبر جعلی» با پدیدار شدن تغییرات گسترده در زیرساخت‌ های ارتباطاتی و پدید آمدن رسانه‌ های نو و تغییرات بعدی در ساختارها و نهادهای جوامع انسانی، ازجمله در سیاست و اقتصاد، در سال‌های اخیر به یکی از مسائل بحث‌برانگیز حوزه‌های عمومی و دانشگاهی رشته‌ های مرتبط با روزنامه ‌نگاری، رسانه، ارتباطات و فرهنگ تبدیل شده است. این اصطلاح علمی در مباحث عمومی برای تبیین پدیده‌ های مختلفی مورد استفاده قرار می ‌گیرد که لزوماً در معنای دقیق کلمه خبر جعلی نیست. فقدان تعریف واضح از اصطلاح خبر جعلی و مواردی که به ‌صورت معمول با این اصطلاح علمی اشتباه گرفته می‌شوند شناسایی و مقابله با هرکدام از این موارد را دشوار می‌کند. این مقاله، با بررسی جامع منابع علمی موجود، انواع گونه‌های مشابهی را که بعضاً حتی از سوی افراد دانشگاهی با خبر جعلیْ یکسان در نظر گرفته می‌شوند شناسایی کرده است. این گونه‌ های مشابه عبارت‌اند از: محتوای طنز، نقیضه، محتوای ساختگی، محتوای دست‌کاری‌شده، پروپاگاندا، محتوای تجاری، محتوای حیله‌ گرانه و شایعه. سپس از طریق مصاحبۀ عمیق با 18 نفر از متخصصان حرفه ‌ای و دانشگاهی حوزۀ خبر و رسانه، شاخصه ‌هایی برای مقایسه و سازمان‌دهی مفهومی این پدیده‌ های رسانه ‌ای به دست آمد که عبارت‌اند از: «مؤلف»، «سردبیری»، «محتوا» و «جنس رابطه». در پایان این مقاله، بر اساس شاخصه‌های به‌ دست ‌آمده، به تبیین اصطلاح خبر جعلی و تدوین یک جدول کامل برای بیان روشن تمایزها و تشابه‌ ها پرداخته شده است.

خلاصة: (مترجم بواسطة الذكاء الاصطناعي)

اصبح المصطلح الجدید "الاخبار المزیفه" احد القضایا المثیره للجدل فی السنوات الاخیره فی المجالات العامه والاکادیمیه للصحافه، الاعلام، الاتصالات والثقافه، وذلک بظهور تغییرات واسعه النطاق فی البنی التحتیه للاتصالات وظهور وسايل الاعلام الجدیده والتغیرات اللاحقه فی هیاکل وموسسات المجتمعات البشریه، بما فی ذلک السیاسه والاقتصاد. یستخدم هذا المصطلح العلمی فی المناقشات العامه لتوضیح ظواهر مختلفه لا تکون بالضروره بمعنی دقیق الکلمه اخبارا مزیفه. ان غیاب تعریف واضح لمصطلح الاخبار المزیفه والحالات التی تخطا عاده بهذا المصطلح العلمی یجعل التعرف علی ومواجهه کل من هذه الحالات امرا صعبا. قد حددت هذه المقاله، عبر مراجعه شامله للمصادر العلمیه المتاحه، انواعا مشابهه تعتبر احیانا من قبل الفرد الاکادیمی هی نفسها اخبار مزیفه. هذه الانواع المشابهه هی: محتوی ساخر، محاکاه، محتوی مفبرک، محتوی معدل، دعایه، محتوی تجاری، محتوی ماکر واشاعه. ثم تم من خلال مقابله معمقه مع 18 من المتخصصین من الاکادیمیین والمحترفین فی مجال الاخبار والاعلام، التوصل الی موشرات لمقارنه وتنظیم هذه الظواهر الاعلامیه المفاهیمیه وهی: "المولف"، "التحریر"، "المحتوی"، و"نوع العلاقه". فی نهایه هذه المقاله، استنادا الی الموشرات المستخلصه، تم تفسیر مصطلح الاخبار المزیفه وصیاغه جدول کامل لبیان واضح للتمییزات والتشابهات.

ملخص الجهاز:

برخي پژوهشگران بر اين باورند، اصطلاح خبر جعلي چيز جديدي نيست و گفتمان معاصر و تبليغات رسانه اي اين اصطلاح را با رويکردي جديد عرضه و آن را به مطالب ساختگي و مشابه با گزارش هاي خبري وايرال شده ٤ در رسانه هاي اجتماعي اطلاق کرده است (,Tandoc ١٣٨ :٢٠١٨ ,Ling &Lim ). (McGonagle, 2017) در حال حاضر فقدان يک تداعي بين الاذهاني مشترک براي درک ماهيت خبر جعلي ، حتي در بين نخبگان دانشگاهي و حرفه اي رسانه و خبر، باعث مي شود فهم دقيق اين پديده که مبناي اوليه هر نوع مقابله با تأثيرات نامطلوب آن در جوامع انساني امروز است دشوار شود؛ از سوي ديگر، توانايي انتزاع مفاهيم انساني و ايجاد تمايزهاي دقيق در بين واژگاني که در بادي امر ممکن است شبيه به هم به نظر برسند خود يکي از پايه هاي رشد علمي در حوزە علوم انساني به شمار ميآيد . اين پژوهش ، با بررسي ٣٤ مقاله علمي که بين سال هاي ٣ه ه ٢ تا ١٧ه ٢ ميلادي از اصطلاح «خبر جعلي » استفاده کرده اند، گونه هاي مشابه خبر جعلي را شناسايي کرده است که از آن جمله مي توان به «طنز خبر»٦، «خبر نقيضه »٧، «ساختگي »٨، «محتواي دست کاري شده »٩، «تبليغات تجاري »ه ١ و «پروپاگاندا»١١ اشاره کرد. شايد بتوان دقيق ترين تعريف از اين پديده را در تعريف آزادي ، ساعي و البرزي دانست که با بررسي ابعاد مختلف آن خبر جعلي را اطلاعات مخربي دانسته اند که به صورت حرفه اي و سازماني در پوشش خبر واقعي و در راستاي ايجاد جنگ رواني و فريب افکار عمومي غالبا بر بستر رسانه هاي شبکه اي غيررسمي شماره پنجاه وچهارم Quandt .

استلام ملف الإرجاع :
(پژوهیار, , , )

رابط قصير:

دخول / الاشتراک

تحتاج الدخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.

دخول