کاربست رویکرد ریزوماتیک دلوز در رمان «عندما یفکر الرجل» اثر خوله القزوینی مقالة

مؤلف: جادری، سهاد ؛ هاشمی امجد، صادق ؛ موسی زاده، معصومه ؛

روایت شناسی پاییز و زمستان 1404 - شماره 18 التصنيف: ب/ISC (‎34 صفحة - من 141 إلی 174 )

الکلمات المفتاحية: Gilles Deleuze Rhizomatic becoming Khawla Al Qazwini Novel When a Man Thinks ریزوم رمان داستان اتصال

خلاصة:

با ظهور رویکردهای مدرنیستی و ورود آنها به ادبیات داستانی معاصر، نویسندگان به روایت هستی شناسانة نوین خود از داستان پرداخته و به تدریج از روایت کلاسیک و خطی دهه های پیشین فاصله گرفته اند. در رویکرد ریزوماتیک، بافتار غیر خطی، تجربه ورز و سیّال و متکثّر جانشین انگاره های معطوف به کلیّت یکپارچه، تک ریشه ای و تمرکز گرا می شود. اندیشة حاکم بر رمان «عندما یفکّر الرّجل» اثر خوله القزوینی از نوع ریزومی است که با درهم شکستن فضاها و خطوط تفکّر درختی، شبکه ای از امور متقابل را سازمان دهی می کند. روحیة خستگی ناپذیر و خودزای شخصیت اول رمان «محمد» با خوانش ریزوماتیکی قابل اثبات است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی در تلاش است تا قابلیت تطبیق رویکرد ریزوماتیک بر رمان یاد شده را واکاوی نماید. از آنجا که رویکرد ریزوماتیک فرصتی برای تحلیل رمان های پست مدرنیسم فراهم می کند و بر درک خواننده از رمان بسیار مؤثر است، ضرورت انجام این پژوهش حائز اهمیت می گردد. رویکرد ریزوماتیک دلوز با مؤلفه های مترتّب بر آن نظیر اقتدار زدایی سوژه، صیرورت و شدن، قلمرو زدایی و قلمرو گذاری، قابلیت انطباق بر رمان مذکور را دارا است. از مهم ترین یافته های پژوهش حاضر عدم تبعیّت رمان از ساختار سلسله وار و برخورداری آن از شاخصه های رمان پسامدرن مانند عدم ثبات درونی داستان، ساختار نامنظم، و قاعده گریزی است. خوله، «محمد» را فردی کوچنده و همواره در حال «شدن» معرفی می کند که از ایستایی در یک مکان سخت بیزار است.

ملخص الجهاز:

دوفصلنامۀ روايت شناسي سال ٩، شمـارة ١٨، پاييز و زمستان ١٤٠٤، صص ١٣٧-١٧٤ مقالۀ پژوهشي کاربست رويکرد ريزوماتيک دلوز در رمان «عندما يفکر الرجل » اثر خوله القزويني 4 علي شرفي *١، سهاد جادري ٢، صادق هاشمي امجد٣، معصومه موسيزاده (دريافت : ١٤٠٣/٢/٢٩ پذيرش : ١٤٠٣/٤/١٠) چکيده با ظهور رويکردهاي مدرنيستي و ورود آن ها به ادبيات داستاني معاصر، نويسندگان به روايت هستيشناسانۀ نوين خود از داستان پرداخته و به تدريج از روايت کلاسيک و خطي دهه هاي پيشين فاصله گرفته اند. اين کنکاش به شيوة توصيفي ـ تحليلي و با اين فرض که رمان «عندما يفکر الرجل » به واسطۀ ريختار صناعي و دلالتمندش از ظرفيت خوانش ريزوماتيک دلوزي برخوردار است ميکوشد علاوه بر معرفي نظريۀ 143 دوفصلنامۀ روايت شناسي سال ٩، شمـارة ١٨، پاييز و زمستان ١٤٠٤ ريزوماتيک دلوز به تبيين هر يک از اصول اين رويکرد در رمان مذکور و قدرت نويسندگي خوله در اين نوع سبک نوشتن بپردازد و پاسخ گوي پرسش هاي زير باشد: خوانش ريزوماتيک چه نقشي در معرفي شخصيت هاي اين رمان و روحيۀ آنان و درک خواننده ايفا ميکند؟ «صيرورت » به عنوان يکي از مهم ترين ويژگيهاي تفکر ريزوماتيک ، چه کاربردي در رمان يادشده دارد؟ ١-١. پيشينۀ پژوهش جست وجوهاي فراوان نگارندگان دربارة کاربست رويکرد ريزوماتيک در آثار ادبي عربي و فارسي حاکي از آن است که بعد يادشده مورد کم مهري پژوهشگران واقع شده و در اين زمينه پژوهش هاي اندکي به انجام رسيده است که در ادامه به آن ها اشاره ميشود: مقالۀ «خوانش فلسفي از رمان "شازده احتجاب " نوشتۀ هوشنگ گلشيري با ابتنا بر رويکرد ريزوماتيک ژيل دلوز»، نوشتۀ احمد محمدي و همکاران (١٤٠٠)، سبک شناسي نظم و نثر فارسي (بهار أدب )، سال ١٤، شمارة ٦٢.

استلام ملف الإرجاع :
(پژوهیار, , , )

رابط قصير:

دخول / الاشتراک

تحتاج الدخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.

دخول