Skip to main content
فهرست مقالات

سرمقاله: از عقل قدسی تا عقل ابزاری

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 7 تا 16)

کلید واژه های ماشینی : عقل ، عقل قدسی ، عقلانیت ابزاری ، عقل ابزاری ، خصوصیات دنیای مدرن عقلانیت ، حقیقت ، عقل متافیزیکی ، انسان ، دنیای مدرن ، حسی

خلاصه ماشینی:

"مرجعیت عقل عرفی توجه به محدودیت‌های عقل ابزاری در شرایطی که عقل قدسی و عقل متافیزیکی و همچنین عقل عملی موقعیت فرهنگی و اجتماعی خود را از دست داده بودند، موجب شد تا عقل ابزاری نیازهای خود را از منبع معرفتی دیگر یعنی عقل یا فهم عرفی تأمین کند؛ بدین ترتیب علم ابزاری به طور رسمی زیر پوشش چیزی قرار گرفته که از آن با عناوین مختلفی نظیر عرف، پارادایم (1) جامعه علمی و زیست جهان (2) سنت از آن یاد می‌شود. عقلانیت ابزاری تازمانی که فاصله بین خود و عقل عرفی را حفظ می‌کرد، در حقیقت می‌کوشید تا آخرین شعله‌های روشنگری دنیای مدرن را حفظ کند، زیرا در این حال به رغم غیر علمی خواندن گزاره‌های ارزشی یا متافیزیکی، از مدعیات قرن نوزدهم دست کشیده بود، اما در محدوده گزاره‌های آزمون‌پذیر مدعی شناخت حقیقت بود. دنیای مدرن پس از تأمل در ساختار درونی عقل ابزاری، اینک نه تنها به محدودیت‌های بیرونی علم مدرن که محصول این نوع عقلانیت است، پی برده است بلکه در استقلال درونی این عقل در قبال حوزه‌های طبیعی و تجربی زندگی تردید کرده و ارزش معرفتی آن در مورد همین محدوده را نیز انکار می‌کند و با این تردید و انکار، روشنگری مدرن آخرین امیدهای خود را از دست داده و به دنبال آن، مباحث پست مدرن فرصت بروز و ظهور می‌یابند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.